Boekgegevens
Titel: Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Auteur: Greidanus, Tjardus
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1900
3e, verm. en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2943
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200694
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
82
155. Ruimtematen. Deze zijn de kubieken van elke der lengtematen
als ribben. Een kubieke meter is dus een lichaam dat 1 M. lang,
breed en hoog is. En daar een meter gelijk aan 10 dM. is, toont
men gemakkelijk aan, dat de kubieke meter zich laat verdeelen in
1000 blokjes, elk 1 dM. lang, breed en hoog, dus 1000 kubieke
decimeters.
Evenzoo is 1 kub. dM = 1000 kub. cM.; 1 kub. HM = 100 X 100 X
100 of 100' kub. M.; enz. Daarom zegt men, dat, even als de leng-
temaat tiendeelig is ingedeeld, de ruimtemaat duizenddeelig ingedeeld
is. De achtereenvolgende ruimtematen zijn dus nu, en worden ter
verkorting aangeduid als volgt:
kubieke myriameter, MM^ voor 10000' kub. meters;
kilometer, KM' „ 1000^ „
„ hectometer, HM» „ 100' „ „
„ decameter, DM' „ 10' „ „
„ meter, M' „ 1 meter
„ decimeter, dM' „ 0,P „ „
„ centimeter, cM' „ 0,01' „ „
„ millimeter, mM' „ 0,001' „ „
Voorts komen nog de drie volgende ruimtematen voor, gevormd
door middel van het woord stère (dat lichaam beteekent):
Stère, S., zijnde een kubus welks ribbe 1 M. lang is,
dus 1 M';
decastêre, DS., voor 10 M';
deelstere, dS., „ 0,1 M'.
De decastêre en de decistère zijn dus geen kuben.
Bovendien kan men nog twee der andere bovengenoemde ruimte-
maten met het woord stère uitdrukken met behulp der in no. 152
genoemde voorvoegsels, en wel:
kUostère voor 1000 M' of 1 DM';
ministère „ 0,001 „ „ 1 dM'.
Daar de ruimtemaat duizenddeelig is ingedeeld, heelt men bij het
uitdrukken in getal voor elke volgende ruimtemaat 3 plaatsen noodig.
Voorbeelden. 1 M' 75 dM> 200 cM' is 1,075200 M'of 1,0752 M';
734 dM' 10 cM' is 734,01 dM' of 0,73401 M';
4 DS. 652 dM' is 4,0652 DS. of 40,652 S. of M'.
156. Inhoudsmaten. Voor het meten van vele grootheden, zooals
granen en vloeistoffen, heeft men eenige inhoudsmaten, die in een
eenvoudige betrekking staan tot de ruimtematen. De eenheid er van
is de liter, zijnde een cilinder met een inhoud van 1 dM'; de andere