Boekgegevens
Titel: Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Auteur: Greidanus, Tjardus
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1900
3e, verm. en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2943
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200694
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
63
gemengd getal, dan herleidt men dit eerst tot een onechte breuk en
past er vervolgens de bewerking op toe. Bijv.:
In vele gevallen kan het nuttig zijn, van dezen regel af te wijken
en liever de geheelen en de breuk van het gemengde getal elk afzon-
derlijk met den vermenigvuldiger te vermenigvuldigen en de komende
producten samen te nemen; bijv.:
4 X = 4 (17 + = 68 + = 68 + 1 Va = 69'/,.
127. Moet men van eenig getal, geheel of gebroken, een zeker ge-
deelte, bijv. gedeelte nemen, dan zal men van dat getal eerst '/iü
nemen en vervolgens dit twaalfde gedeelte met 5 vermenigvuldigen.
Om van een getal gedeelte te krijgen, moet men dit getal door
12 deelen, en dus als het een breuk is, volgens no. 120 den noemer
met 12 vermenigvuldigen; om daarna dit twaalfde gedeelte met 5 te
vermenigvuldigen, moet men den teller met 5 vermenigvuldigen.
Zoeken we bijv. ®/,2 van 9*/i6:
139
'/„ van 9^/., is 9V.5 : 12 12 =
n., • r 139 5X139
van n, =
Daar nu van gevonden wordt, door den teller van het gebroken
getal (tot een onechte breuk herleid) met den teller van en den
noemer van het eerste met den noemer van te vermenigvuldigen,
5 X 139
noemt men ^^ ^ ^^ het product van 9*/i5 met en heet men de
bovengegeven bewerking oneigenlijk ook een vermenigvuldiging van
twee gebroken getallen.
Evenzoo is de beteekenis van eenig getal vermenigvuldigen met
een gemengd getal, bijv. 7^/5, het getal te vermenigvuldigen met 7
en bij dit product '/s van het getal op te tellen. Of wel men kan
tot een onechte breuk herleiden ",'5 en dan '/s van het getal 38
maal nemen.
Uit een en ander volgt, dat het product van twee gebroken getallen,
tot breuken herleid, gevonden wordt, door het product der tellers te deelen
door het product der noemers.
Wanneer het getal, waarvan men een zeker gedeelte moet zoeken,
niet gebroken maar geheel is, kan men dit in den vorm van een
breuk zetten met 1 als noemer.
De vroeger (no. 30) gegeven bepaling van de vermenigvuldiging kan
nu met het oog op de vermenigvuldiging van gebroken getallen als