Boekgegevens
Titel: Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Auteur: Greidanus, Tjardus
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1900
3e, verm. en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2943
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200694
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
37
een O gevolgd door een komma, bijv.: 0,783 of 0,05314. Zulk een
tiendeelig getal noemt men ook wel een tiendeelige hreuk.
In tegenstelling met de tiendeelige gebroken getallen noemt men de
getallen, in het eerste hoofdstuk beschouwd, geheele geiaW^u. Daarom
noemt men ook wel het getal gevormd door de cijfers, die in een
tiendeelig getal vóór de komma staan, de geheelen van dat getal.
73. Nemen wij het tiendeelige getal 413,75826. Daar van links
naar rechts elk volgend cijfer een tienmaal kleinere waarde voorstelt,
kunnen we gemakkelijk al de eenheden der verschillende orden in
eenheden van de laagste orde uitdrukken. We splitsen hierbij het
getal in twee deelen, het eene bevattende de cijfers vóór en het andere
die achter de komma. Het eerste deel is dan 413 geheelen. Daar
verder 1 tiende deel gelijk is aan 10 honderdste deelen, is 7 tiende
deelen = 70 honderdsten, en hierbij de 5 honderdsten gevoegd geeft
75 honderdsten; 1 honderdste is gelijk aan 10 duizendsten, dus is 75
honderdsten = 750 duizendsten en hierbij gevoegd de 8 duizendsten
geeft 758 duizendsten. En zoo voortgaande is het tweede deel alzoo
gelijk aan 75826 honderdduizendsten. Derhalve is het geheele decimale
getnl 413 geheelen en 75826 honderdduizendsten. Op dezelfde wijze
is 2,045 = 2 geheelen, 4 honderdsten en 5 duizendsten of 2 geheelen
en 45 duizendsten; 0,7103 is 7 tienden, 1 honderdste en 3 tiendui-
zendsten of 7103 tienduizendsten.
Zoo kunnen we elk decimaal getal op twee wijzen uitspreken,
óf al de eenheden der verschillende orden opnoemen, óf het deel vóór
de komma en dat achter de komma, elk uitgedrukt in de eenheden
der laagste orde.
Bij getallen met veel cijfers achter de komma is 't verkieselijk nog
een derde manier te volgen, en wel door de decimalen van 't getal
in vakken van 3 cijfers op te noemen. De eerste 3 cijfers achter de
komma stellen dan duizendste deelen, de volgende 3 millioenste
deelen, de dan volgende 3 duizendmillioenste deelen, enz. voor. Zoo
zal men dus 0,71306452068 uitspreken: 713 duizendsten, 64 millioen-
sten, 520 duizendmillioensten en 68 honderdduizendmillioensten.
74. Om een gegeven tiendeelig getal in cijfers voor te stellen,
merken we op, dat tiende deelen de eerste plaats achter de komma
innemen, honderdste deelen de tweede plaats, duizendste deelen
de derde plaats, enz. Worden nu van een tiendeelig getal de een-
heden der verschillende orden elk afzonderlijk opgenoemd, dan
levert het in cijfers voorstellen van dit getal geen zwarigheden op.
Zoo schrijft men 13 geheelen, 8 honderdsten en 5 tienduizendsten:
13,0805. Wordt daarentegen het getal opgenoemd als een verzameling