Boekgegevens
Titel: Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Auteur: Greidanus, Tjardus
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1900
3e, verm. en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2943
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200694
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
197
Door deze betrekking kan men gemakkelijk een vierde getal vinden,
dat met drie andere harmonisch evenredig is. Zijn bijv. gegeven de
getallen 15, 12 en 10 en zoeken we het getal, dat met deze drie
harmonisch evenredig is, dan hebben we, dit getal x stellende:
15:a; = (15- 12):(10-2:),
a; (15-12) = 15(10-2;),
15a;-122 =15X10-15a;,
2X 15x-12a; =15x10,
_ 15 X 10
15- 12-
De harmonisch vierde evenredige tot 3 getallen is dus gelijk aan het
product van het eerste en derde, gedeeld door het dubbel van het eerste,
min het tweede getal.
HOOFDSTUK XXI.
EENIGE EENVOUDIGE H A NIJE LS I3E R K K EN 1NGE N.
1. prijsberekening van koopwaren.
308. In den handel vallen bij de prijsberekening van koopwaren
onderscheidene dingen op te merken.
Daar de koopwaren ter verzending of bewaring in vaten, kisten,
balen enz. gedaan worden en meestal met deze verpakking (emballage)
gewogen worden, is het gebruik geworden, om bij koop en verkoop
een korting op het gewicht toe te staan, welke men tarra noemt, en
die of per vat, baal of kist, öf in percenten wordt uitgedrukt. Het
gewicht van de waren met de emballage noemt men het bruto- of
onzuiver gewicht; het gewicht der waren na aftrek der tarra heet
netto- of zuiver gewicht.
Behalve deze korting, de tarra, worden bij onderscheidene koop-
waren soms nog andere kortingen op het gewicht toegestaan, die öf
door 't gebruik ontstaan zijn (usantie zijn geworden) öf van plaatse-
lijken aard zijn, en waarvan de oorsprong vaak moeilijk na te gaan
is. Zij worden ook öf in percenten uitgedrukt, öt per collo (stuk goed,
dus vat, baal, kist, enz.) opgegeven. Zij zijn o. a.:
korting voor goedgewicht of kortweg goedgewicht, om mogelijke on-
nauwkeurigheid in het wegen, verlies door uitdrogen als anderszins
te vergoeden;