Boekgegevens
Titel: Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Auteur: Greidanus, Tjardus
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1900
3e, verm. en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2943
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200694
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Theorie der rekenkunde ten behoeve van inrichtingen van middelbaar en van kweekscholen voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
141
Het laatste cijfer 9 van den wortel wordt gevonden, door de twee
eerste cijfers van 2705548 (het dubbel van het reeds bekende gedeelte
des wortels) te deelen op de drie eerste cijfers van 250492400; men
kan dit cijfer dus bepalen, als alleen deze drie eerste cijfers bekend
zijn. Uit de bewerking blijkt, dat deze cijfers ontstaan uit een vroegere
rest 20271, zoodat al de cijfers rechts van de getrokken streep geacht
kunnen worden, overtollig te zijn. Met deze vermindering moet dan
echter ook een vermindering gepaard gaan in het aantal cijfers van
de achtereenvolgende deelers, en we bereiken dit doel op de volgende
wijze. Daar men bij de rest 20271 de twee achtergevoegde nullen
weglaat en van het deeltal dus 2 cijfers afneemt, moet men van den
overeenkomstigen deeler 270547 ook twee cijfers weglaten. Deze deeler
is gevormd, door het dubbel te nemen van het reeds bepaalde gedeelte
des wortels 13527 en hier het volgende nog te bepalen cijfer van den
wortel, 7, achter te plaatsen. Daar er nu twee cijfers van den deeler
moeten wegvallen, zullen we dit laatste cijfer 7 niet alleen er niet
achter voegen, maar van 27054 ook nog een cijfer afnemen of weg-
schrappen. De bewerking wordt dan als volgt:
1/ 1 8 3 = 1 3,5 2 7/7 4 9
13'=^9
1400
2 65X5= 1 325
7500
2702X2 = 5404
2 0 9 6 0 0
27047 X7 = 189329
2 0 2 7 1
2 705 4X7 = 1 8938
1333
2705X4 = 1082
2 51
270X9 = 243
8
In plaats van achter 27054 (= 2 X 13527) het nu bepaalde cijfer 7
van den wortel te zetten, laten we nog het laatste cijfer weg, en
nemen dus als deeler 2705; bij de vermenigvuldiging echter met het
gevonden cijfer 7 van den wortel brengen we het doorgeschrapte cijfer
in rekening. De vermenigvuldiging van 27054 met 7 zou geven 189378
en hiervan moet nu het laatste cijfer 8 wegvallen; iiu is echter 189378
dichter bij 189380 dan bij 189370 en we verhoogen daarom het vóór-