Boekgegevens
Titel: Overal heen!: een reisje de wereld rond met de laarzen van den reuzeman: kleine bijdragen tot bevordering van natuur-, landen- en volkenkennis
Auteur: Goeverneur, J.J.A.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff & M. Smit, 1873
3e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-205
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200667
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Overal heen!: een reisje de wereld rond met de laarzen van den reuzeman: kleine bijdragen tot bevordering van natuur-, landen- en volkenkennis
Vorige scan Volgende scanScanned page
29
in werking brengen. Door de regeering aangemoedigd,
om den toenmaals gebruikelijken weefstoel te verbeteren,
bracht hij daartoe een hoogst vernuftig uitgedachten toe-
stel tot stand. Van het lot van zoo menige machine,
waarin de werkman in den beginne zijn' vijand waant te
zien, bleef ook deze nieuwe weefstoel niet verschoond,
daar hij openlijk op de markt verbrand en het ijzer voor
oud-roest verkocht werd. Eerst later begon men de
waarde der uitvinding in te zien en werd die algemeen
ingevoerd. De naam van den verdienstelijken uitvinder
was Joseph Marie Jacquard. Zijn weefstoel is sedert voor
duizenden eene bron van welvaart geworden en Zuid-
Frankrijk met Noord-Italië werden de hoofdzetel van de zijde-
teelt. Nevens Lyon zijn in Frankrijk Valence, Grenoble,
Orleans, Tours, Aix, Toulouze nog de steden, waar men
zich overal op de zijdeteelt en het weven van zijde toelegt.
Welk diertje geeft nu echter deze glanzige alom ge-
zochte kleedingstof? 't Is de kleine zijderups. Uit de
eitjes, ter grootte van een' gerstekorrel, komen rupsjes
voort, die witachtig geel van kleur zijn en zich met de
bladen van den moerbeziënboom voeden. Eindelijk zoekt
de rups een rustig plaatsje en spint zich in. Het spinsel
heet een cocon en bestaat uit twee hulsels. Het bui-
tenste losse, vlokkige hulsel levert de zoogenaamde floret-
of vloszijde; het tweede bestaat uit een langwerpig rond,
dicht spinsel; dat is het beste, fijnste en geeft éen sa-
menhangenden draad van 700 tot 1000 voet lengte.
Daaronder ligt de »dadel," het derde omzwachtsel, dat
dun en perkamentachtig is en waarin de pop ligt besloten.
De spinstof der rups is een dun, harsachtig vocht, dat
uit twee openingen aan hare onderlip voorkomt en dadelijk
hard wordt. Onder den mikroskoop kan men zien, hoe
de rups in het uiterst dunne draadje, waarvan honderd
samen eerst éen draad naaigaren uitmaken, haar pas ge-
sponnen , nog week spinsel aan het oude vasthechtte. Wat
doet men nu echter met die cocons? Sommige ervan
laat men stil liggen, zoodat de vlinders er uitkruipen en
jong broedsel voortbrengen kunnen. Zulke doorgebroken
cocons geven nu natuurlijk geen samenhangenden draad