Boekgegevens
Titel: Allerlei: leesboek voor de hoogere klassen der volksscholen
Auteur: Ettinger, W. van
Uitgave: Tiel: D. Mijs, 1874
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 3727
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200588
Onderwerp: Communicatiewetenschap: lezen
Trefwoord: Lezen, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Allerlei: leesboek voor de hoogere klassen der volksscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
78
Ge hebt dien damp immers wel eens gezien, als
hg met kracht uit den ketel komt ? Nu 't is
diezelfde damp , die onze stoombooten voortdryft
tegen wind en golven in; die verscheidene wagens
achter elkander , vol geladen met mensehen en goe-
deren , zoo snel voorttrekt, dat wg er duizelig van
worden ; die in fabrieken werktuigen in beweging
brengt, die in een paar uur meer werk doen, dan
voorheen in verscheidene dagen werd afgedaan.
't Is echter nog zoo heel lang niet dat men ver-
hitten waterdamp als beweegkracht gebruikt. Dui-
zenden van jaren hadden de menschen zich al aan
het vuur gewarmd en er hunne spi]zen boven bereid;
even lang hadden zy gebruik, gemaakt van het water
om hunne molens in beweging te brengen, die hun
koren in meel veranderden en hunne akkers van het
overtollige water bevrijdden, eer zy de groote kracht
van verhitten waterdamp leerden kennen. Toen zij
die echter eenmaal kenden , en ook leerden gebrui-
ken , toen werd veel , wat men voor onmogelijk had
gehouden , mogelijk , en hoe groot de bezwaren wa-
ren , waarmede men in het begin te kampen had,
men wist ze te overwinnen. De kracht , die het
deksel van den ketel soms oplicht, werd door Watt
gebruikt om machines in beweging te brengen, en
Stephenson gebruikte haar voor wagens , in plaats
van paarden.
De warmte, die het water gebruikt heeft, om in
stoom over te gaan , geeft het somtijds weder terug.
Vangt ge den stoom ergens in op, dan wordt hij