Boekgegevens
Titel: Allerlei: leesboek voor de hoogere klassen der volksscholen
Auteur: Ettinger, W. van
Uitgave: Tiel: D. Mijs, 1874
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 3727
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200588
Onderwerp: Communicatiewetenschap: lezen
Trefwoord: Lezen, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Allerlei: leesboek voor de hoogere klassen der volksscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
47
Brandewijn.
De Ouden kenden , zooals wij reeds weten , wel
wijn en bier ; zij wisten ook door ondervinding dat
deze vochten hen bij onmatig gebruik bedwelmden ,
maar wat hen somtgds zoo wonderlyk maakte,
wisten zij niet. Later, omstreeks het begin der
twaalfde eeuw , leerde men door zekere bewerking,
overhalen of distilleeren , uit wijn eene vloeistof af-
scheiden , die zulk een opwekkend vermogen bezat,
dat men haar levenswater noemde , en alleen in
sommige gevallen in de geneeskunde gebruikte.
Niet lang duurde het nu echter of de mijnwer-
kers , vooral in Engeland, dronken dat water, zonder
dat het door den geneesheer was voorgeschreven ,
en weldra werd het vrij algemeen als "drank gebruikt,
onder den naam van brandewijn of jenever. De
overhaal- of distilleertoestellen werden gaandeweg
verbeterd , en nu stookt men dit levenswater ! niet
slechts uit wijn , maar uit alles wat maar stijfsel
en suiker bevat, als uit siroop, aardappelen, tarwe,
rogge , gerst, haver , maïs, rijst, peulvruchten, enz.
De korenbrandewijn of jenever wordt in de bran-
derijen uit granen gestookt. Even als bij het bier-
brouwen laat men het graan eerst kiemen, en ver-
andert het in mout. Werd het mout in de bier-
brouweryen maar gekneusd en gebroken, in de
branderijen wordt het vrij fijn gemalen. Men doet
er wat gemalen koren bij , zooals wij dat voor brood
gebruiken, en beslaat het met water. Terwijl men