Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1882
9e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2491
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200397
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
-73
Falémbang, besproeid door de talrijke takken van de Moesie, welke 20 dag-
reizen stroomopwaarts bevaarbaar is. Groote zeeschepen kunnen varen tot de
Hoofdstad Palémbang, eene stad mei 46 000 inw., welke 17 uren van den
mond verwijderd ligt; de huizen zijn gedeeltelijk op vlotten gebouwd; vele
winkels zijn alleen met behulp van vaartuigen te bereiken. Het verkeer in de
stad heeft gedeeltelijk met booten plaats; aanzienlijke handel in getah-pertjah,
ivoor, tijgervellen en vele andere voortbrengselen; uitmuntende goud- en zil-
verwerkers en wapensmeden; men bouwt hier voortreffelijke prauwen. Djambi
levert katoen, rijst en tabak. In het sedert een tiental jaren onderworpen
Deli bestaan reeds eenige zeer bloeiende Europeesche landbouw-ondernemingen
(tabaks-cultuur I).
Langs de W.-kust ligt eene rij eilanden, waaronder ^ias met 170 000 inw.,
die aanzienlijken ruilhandel drijven, waarbij de rijst als betaalmiddel dient.
Aan de O.kust liggen de Riouwsche en Lingga-eilanden ^ alsmede de eilanden
Banka en Bliiong. Op het eiland Binidn, aan de straat van Singapoore, ligt
de vrijhaven Riouw, door Singapoore geheel overvleugeld.
§ '11. Het linrijke Bauka is zoo groot als N.-Brabant, Gel-
derland en Utrecht te zamen. Er zijn tusschen 200 en 250 tin-
mijnen , welke door Chineesche maatschappijen {kongsies) worden
bewerkt (8000 niijnwerkers).
Zij moeten het gezuiverde tin in schuitjes, d. i. blokken van een halven
pikol (36^/f, KG.), tegen een' vasten prijs aan de regeering afleveren. Voor
een schuitje betaalt de regeering op Banka 8 tot 8'/j gulden en ontvangt
daarvoor in Nederland 30 tot 40 gulden. Als men nu in aanmerking neemt,
dat de regeering in 1878 op Banka 72 529 pikols tin in ontvangst nam (in
de 10 jaren 18'8/-- gemiddeld 66069 pikolsl), dan begrijpt men, welk eene
kostbare bezitting Banka voor Nederland is. De hoofdpl. Muntok (3000
inw.) ligt aan den noordelijken ingang van straat Banka; zij voert, behalve
het hoofdproduct, ook honig en was uit. Ook Jiiitojnff ^ ruim zoo groot
als N.-Brabant, is rijk aan tin en pamor (wit ijzer, geschikt tot het damas-
ceeren van klingen). Hier zijn thans reeds meer dan 100 mijnen, welke niet
van regeeringswege, maar voor eene bijzondere vereeniging (Billiton-Maat-
schappij) door Cbineezen (5000 mijnwerkers), worden bewerkt. Hoofdpl. Tand-
jong Pandang. Blitong bracht in 1879 93 495 pikols tin op, dat tegen
ƒ40,61 per pikol op de veilingen te Batavia werd verkocht: 3% der bruto-opbrengst
wordt door de Maatschappij als pachtschat aan de regeering betaald.
§ 12. Itórueo is grooter dan geheel Duitschland, Nederland
en België te zamen, heeft echter waarschijnlijk niet meer dan 3 mill.
inw., meest Dajaks (heidenen) en Maleiers (mohammedanen).
Het klimaat is zeer vochtig; het land wordt besproeid door talrijke
rivieren. In het hart des eilands ontspringen drie hoofdrivieren:
de Baritoe of Bandjer loopt naar het Z., de Kapoeas naar