Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1882
9e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2491
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200397
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
-71
bang. Lasem, acheepstimmerwerven. 14) JfMadioen ^ hfdpl. Madioen.
Panggoel en Patjitan, havens aan de Z.kust. 15) Kediri, hfdpl.
Kediri, levendige binnenhandel. 16) « hfdpl. Soerabaja
(90 000 inw.), de beste haven des eilands; de omstreken zijn
zeer vruchtbaar en dicht bevolkt; scheepstimmerwerven, arsenaal,
dokken, fabriek voor machines voor suikerfabrieken, vele Euro-
peesche winkels (toko's), groote bazaar. Evenals Batavia en Sa-
marang heeft Soerabaja geregelde stoombootvaart op Europa en
naar de voornaamste havens van Nederl. Indië: Padang, Benkoe-
len, Palémbang, Müntok, Bandjermasin, Makassar. Annbóina en
Koepang. Simpang, „het Soerabajasche Weltevreden", met vele aanzienlijke
buitenverblijven en het groote militaire hospitaal. Grisseh, vischvijvers, leven-
dige handel. Tot deze res behoort het hooge, boschrijke eiland Bawéan,
hfdpl. Sangkapoera. 17) PasoeraeaUf hfdpl. Pasoeroean, vele
suikerfabrieken. Malang, in een liefelijk oord, rijk aan koffie en tabak
(Malang-sigaren 1). 18) Jjprolpoiinffgtp^ hfdpl. Probolinggo, vele sui-
kerfabrieken, groote uitvoer van producten. 19. if^.c'o^^Jtf, hfdpl. Bezoeki.
20) Miaiêjaetvanffi9 hfdpl. Banjoewangie. De resident van Banjoewangi
vertegenwoordigt de Nederlandsche regeering ook op Bali en Lombok. Het
eiland JfMadoera wordt door den Trechter van Java gescheiden; het komt
in klimaat en voortbrengselen met Java overeen en vormt eene afzonderlijke
residentie, hfdpl. Pamakasan. Het regentschap Sóemenap is thans uitslui-
tend de zetel der gouvernements-zeezoutbereiding. De Madoereezen onder-
scheiden zich door krijgshaftigheid. De meeste aanzienlijken bekleeden ofiiciers-
rangen bij de barisan (inlandscbe soldaten van Madoera).
§ 10. Sumatra, bijna zoo groot als Spanje, staat voor de
helft onder het onmiddellijk gezag van Nederland. Dit on-
middellijk gebied omvat: de Gouvernementen Surnatra's Westkust en
Atjeh , benevens de gewesten Benkoelen , Palémbang en de Lampóngs.
Afhankelijk zijn de sultans van Djambi, Indragiri en Siak (thans de res.
Surnatra's Oostkust). Onafhankelijk was tot vóór korten tijd het rijk
Atjeh. Aanhoudende zeerooverijen van onderdanen des sultans van Atjeh
en de vijandige kuiperijen der regeering van dat rijk maakten in
1873 en 1874 een herhaalden krijgstocht (expeditie) derwaarts
noodzakelijk. De eerste expeditie liep voor ons ongelukkig af; de
tweede leidde tot eene duurzame vestiging der Nederlandsche macht
in den kraton des sultans (thans in eene vesting, Kotta-Radja
(= koningsfort), herschapen) en, na een zevenjarigen ooriog, tot