Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: Noordhoff & Smit, 1882
9e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2491
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200397
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
-124
door de Cook's-straat gescheiden. Uitmuntend bouw- en weideland,
eigenaardige planten (Nw. Zeelandscb vlas, even geschikt voor het zwaarste
kabeltouw als voor de fijnste weefsels 1) en dieren (de kiwi, een vogel zonder
vleugels 1), maar bovenal een fabelachtige goudrijkdom — verzekeren
aan deze belangrijke Engelsche kolonie eene groote toekomst.
Jammer, dat hier de snelle ontwikkeling der Europeesche kolonisatie ge-
paard gaat met de verdelging der meest ontwikkelde inlandsche bevolking van
Australië, de Maori's. Auckland is het middelpunt der goudvelden op het
Noord-eiland; uitmuntende zeehaven. Dunédin is de hoofdplaats van het
gouddistrict Otago, op de ZO.kust van het Zuid-eiland; in de laatste jaren
deed de gouddorst naar dat district eene bevolking van 50 000 blanken bijeen-
stroomen.
Be bnitengordel der Australische eilanden begint met de Marianen of
Ladronen en de Carolinen; beide groepen staan, althans in naam, onder het
gezag van Spanje.
Tot de Carolinen rekenen de Spanjaarden ook de Pelew (péljoe) eil., die
westelijker, en de Marshall's {mérsjell) of Radack-en Ralick eil., die oostelijker
gelegen zijn. Al deze eilanden zijn klein; vandaar de gemeenschappelijke naam
Micronesië.
Door de Gilbert^s en Kingsmill's Archipel nadert men vervolgens den
Archipel der Viti- of Fidzji-eil, (thans eene bezitting van Engeland), waar de
buitengordel zich naar het O. wendt. In oostelijke richting bereikt men dan
achtereenvolgens: de Tonga- of Vriendscbaps-eil., de Samoa- of Schippers-eil.
(hier eene Duitsche landbouw-kolonie 1), den Cook's-Archipel en de Gezelschaps-
eil., welke laatste onlangs door Frankrijk vormelijk in bezit zijn genomen.
Het hoofdeil. der Gezelschaps-eil. is het bekoorlijke Tahiti of Otaheite, „het
paradijs van Australië;" op het eiland Eiméo bestaat eene zendelingen academie.
Nog verderop ligt de uitgestrekte Archipel der Lage of Gevaarlijke eil.; ten
N. van deze de Washington's of Mendana's Archipel (Fransche bezitting; hoofd-
eil. Noekahiva). De oostelijkste eilanden van Polynesië zijn het Paasch eiland
en het eiland Sala y Gomez.
Geheel afgezonderd liggen de Sandwich-eil [sénd^witsj); op het hoofdeiland
Hawaii of Owaihi verheffen zich de twee hoogste bergen van Australië, de
Mauna-Kea en Mauna-Loa; de laatste is een vuurberg, waarvan een zijkrater
altijd met vloeibare lava gevuld is. Deze eilanden verbouwen veel suikerriet.
Hoofdst. Honoloeloe, gelijkende op eene Europeesche zeestad.
Tusschen de Sandwich-eil. en de Schippers-eil ligt het zoogenaamde Ameri-
kaansch Polynesië, talrijke verstrooide eilandjes, waarop men guano vindt.
De eilanden van Polynesië zijn deels bergachtig, met steile bergtoppen
(meest vulkanen), deels lage, ringvormige koraaleilanden of atols, doorgaans
met een meer (lagune) in 't midden. Ook de bergachtige of vulkanische
eilanden zijn veelal met koraalbanken omringd.