Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff & M. Smit, 1878
6e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2489
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200395
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
u
§ 13. Celélies, iels kleiner dan Engeland en Schotland, is
zeer dun bevolkt, misschien nog minder dan 1 millioen inwoners.
Aan de kusten wonen Maleiers, op het schiereiland van Makasser Makas-
saren en Boegineezen (stoute zeevaarders), in de havensteden vele Chineezen
en Orang-badjoe's of Orang-laoet (=, zeemensclieo), een mengsel van verschil-
lende volkstammen, die als vi&schers den geheelen Archipel doorkruisen. De
Alfoeren, de oorspronkelijke bewoners, zijn in het binnenland teruggedrongen;
alleen in de Minabusse van Menado hebben zij de overhand behouden.
Het geheele eiland staat onder Nederlandsch gezag: de zuide-
lijke helft maakt met Soemèawa en de. VV.helft van Mores ^ bene-
vens eenige kleinere eilanden, het Gouvernement van Celébes en
onderhoorigheden uit; het noordelijk deel vormt de zelfstandige
residentie Menado, terwijl de oostelijke streken tot de residentie
Te mate behooren. Van de 3 schiereilanden, waaruit dit skelet-
achtige eiland bestaat, zijn het noordelijkste en zuidelijkste voor
ons van het meeste belang. Op de zuidpunt van het laatste ligt
het beroemde Makassar of VI a a r d i n g e n (23 000 inw.), de
zetel van den gouverneur, met de forten Botterdam en Vredenburg.
Makassar is de stapelplaats voor den handel met de talrijke
eilandjes in 't ZO. van den Archipel: de Boegineezen bezoeken
jaarlijks met hunne prauwen die ontelbare eilanden; van Makassar
brengen zij daarheen Europeesche manufacturen, metaalwaren en
arak; terwijl zij voornamelijk paarlen, schildpad, paradijsvogels,
eetbare vogelnestjes en tripang weerom brengen.
De tripang is een stekelhuidig dier, dat gedroogd en aan draden geregen
wordt; het artikel wordt meest uitgevoerd naar China, waar het bij geen deftigen
maaltijd mag ontbreken. De echte Makassar olie is eene soort van plantenboter
met reukwater vermengd, waarmee de Makassaren hun weelderig hoofdhaar zalven.
De Makassaarsche paarden houdt men voor de beste van dun geheelen Archipel.
.Gedurende den west-moeson is de haven van Makassar niet altijd veilig.
In de Minahasse van Menado heeft men eene belangrijke koffie-
cultuur (Menado-koffie). De 120 000 inwoners zijn Alfoeren, die
meestal het christendom hebben aangenomen. De christelijke
Alfoeren onderscheiden zich zeer gunstig van de heidensche. De
voornaamste plaatsen aldaar zijn Menado en Kema. De Mina-
hasse is vulkanisch; de hoogste berg is de Klabat (3000 M.),
§ 14. De :noliikkeii« Alle eilanden, tusschen Celebes,
Timer en Nieuw-Guinea gelegen, dragen thans dezen naam.
Vroeger verstond men onder de Molukken alleen de tegenwoordige residentie Ter-