Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff & M. Smit, 1878
6e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2489
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200395
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
68
d. liivieren. De beide grootste rivieren in O. Java zijn de
Bengavvan of rivier van Solo (ruim 90 uren lang) en de Brantas.
De riv. van Solo heeft een belangrijken tak, de riv. van Madioen ;
de Brantas vormt eene vrij aanzienlijke delta; de beide hoofdarmen
zijn de Kali-Mas (rivier van Soerabaja) en de Porong.
In W. Java zijn de twee grootste rivieren de Tji-Manoek en de Tji-Taroem,
beide alleen in de vlakte bevaarbaar. Midden-Java is te smal om aanzienlijke
rivieren te hebben. Merkwaardig is het echter, dat de grootste rivieren hier
naar het Z. stroomen, b. v. de Prógo, Bogowónto, Serajoe en Tji-Tandoewi.
e. Verdetling, Java wordt verdeeld in het Gouvernements-
gebied en de Vorstenlanden. De laatste bestaan uit de
residentiën Soewakaw^ta en JÊOJolsJolearta^ s de vorst van
Soerakarta draagt den titel van soesoehoenan, die van Djokjokarta
noemt zich sultan. Naar oosterseh gebruik bewonen zij met hunne
talrijke hofhouding eenen kraton^ met dikke muren omringd.
De kraton te Djokjokarta is wel een uur gaans in omtrek en wordt door
ongeveer 15 000 personen bewoond; de beide hoofdsteden, Soerakarta en
Djokjokarta, tellen ieder omstreeks 50 000 inw. Ia de Vorstenlanden
heeft de Nederlandsche regeering geen grondbezit, wel deel in de opbrengst
van sommige belastingen, buitendien handelsvoordeelen.
Het Gouvernementsgebied op Java is verdeeld iu 30
residentiën: 1.) Itantanu ^ hoofdplaats Serang; Anjer, aan straat
Soenda, is de ververschingsplaats voor aankomende schepen; waterleiding van
3 uur gaans lengte; begin van den grooten postweg. Lebak, theecultuur,
steenkolen. 2) üatavia ^ hoofdtt. Batavia, bijna 100 000 inw.,
waaronder 16 OÜU Chineezen en 3000 Europeanen; de reede is
wel vrij veilig, maar ondiep; groote schepen ankeren bij 't eilandje
Onrust (met een drijvend droog-dok en scheepstimmerwerf); in dö oude
stad hebben de Europeanen hunne kantoren en pakhuizen; hunne
woningen staan echter in de nieuwe voorsteden ten Z, der stad:
Molenvliet, Kijswijk (paleis van den Gouverneur generaal), Weltevreden
(gouvernements bureaux, vereenigd in het grootste en schoonste gebouw van
Nederl.-Indië), Koningsplein (geliefkoosde, lommerrijke uitspanningsplaats,
omringd met fraaie gebouwen). Tnsschen de oude stad en de voor-
steden ligt het bedrijvige Chineesche kamp. De geheele weg van
"Weltevreden naar Meester-Cornelis is aan weerszijden omzoomd
met liefelijk gelegen woonhuizen en op grootscbe schaal aangelegde
villa's en buitenverblijven, ,;een vorstelijke heirbaan." Mees ter-
Co melis, militaire school ter opleiding van onderofficieren voor het N.-I.