Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
78
(op IOC cc. soda-oplossing loo CC. water), brengt 50 CC. van de
verdunde oplossing in eene porseleinen schaal, verwarmt haar totdat
zij kookt, en brengt bij kleine gedeelten zoutzuur in de vloeistof,
totdat zij neutraal reageert. Men onderzoekt dit, door nu en dan eenen
droppel van de vloeistof op een rood lakmoespapiertje te brengen.
Eene kleine overmaat van zoutzuur schaadt niet Daarna verdampt
men de vloeistof tot droog toe, en verwarmt het overblijvende ster-
ker op een zandbad. (Zie de 106''« Proef).
Er blijft na de verwarming eene witte, vaste stof over, die vol-
strekt geen soda is, maar in smaak en verdere eigenschappen vol-
komen met keukenzout overeenstemt.
Wanneer men soda tnet zoutzuur mengt, ontstaat er keukenzout
en een gas, waarin eene vlam niet kan blijven voortbratiden.
147'*!' Proef. Om dit gas nader te leeren kennen, gebuikt men
den toestel die op blz. 70, Fig. 17, is afgebeeld. Men vult het kolfje
A voor een derde met soda-kristallen en brengt er een weinig
water in, zoodat de opening van de trechterbuis even onder water
uitkomt. In het kolfje B brengt men ook een weinig water, en laat
de buis e tot onder in een cylinderglas hangen. Daarna brengt
men door de trechterbuis zoutzuur in het kolfje A, bij kleine hoe-
veelheden te gelijk. Het gas, dat zich ontwikkelt, stroomt door het
water in het kolfje B, waarin het overspattende zoutzuur wordt
tegengehouden. Men noemt het kolfje B in dit geval eene wasch-
jlesch, omdat het gas door het water in dat kolfje gezuiverd wordt.
Men toont aan, dat eene vlam uitgaat in het gas, dat zich in het
cylinderglas verzamelt, en laat daarna het gas uit de buis e in een
glaasje met kalkwater uitkomen. Het kalkwater wordt dadelijk troebel.
(Zie de 41»'« en 42't«' Proef.)
Het gas, dat zich uit soda ontwikkelt, wanneer men zoutzuur
toevoegt, wordt koolzuur genoemd. Men kan het van andere gassen
onderscheiden, doordien het eene vlam uitbluscht en kalkwater
troebel maakt.
[43. POTASCH, KALKSTEEN EN MARMER MET
ZOUTZUUR.
148"'® Proef. Men herhaalt de twee vorige proeven met potasch,
kalksteen en marmer, in plaats van soda. Van de twee laatsten kan