Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
71
Laten wij nu dit gas onder in het cylinderglas uitkomen, door
het buisje e daarin te brengen, en bedekken wij het glas met
een dekplaatje, dat eene zijdelingsche opening heeft om de buis
e door te laten. Door middel van dit dekplaatje verminderen wij
de toetreding van de lucht. Het cylinderglas vult zich nu lang-
zamerhand met het kleurlooze gas. Als het gevuld is, begint het gas
door de opening in het dekplaatje te ontwijken, en vertoonen zich
de nevels boven het dekplaatje. Nu halen wij de buis e uit het
cylinderglas en brengen haar in een tweede cylinderglas over, be-
dekken het tweede cylinderglas met het dekplaatje met de zijdelingsche
opening, en sluiten het eerste cylinderglas met een gewoon dekplaatje,
waaraan men eenig vet gesmeerd heeft om het luchtdicht te doen sluiten.
Zoo vullen wij een tweede, derde en vierde cylinderglas, laten dan
de caoutchouc-buis even in de lucht van de kamer uitkomen om de
dikke nevels te zien, die het gas, dat uit de buis komt, in de lucht
vormt, houden een ])apiertje, dat met lakmoes doortrokken is, een
oogenblik in den nevel, en laten verder het gas buiten het vertrek
ontwijken door den geheelen toestel, of ten minste het uiteinde van
de buis e, buiten het raam te brengen.
Met het gas, dat wij in de vier cylinderglazen verzameld hebben,
doen wij de volgende proeven. Wij brengen de opening van een der
cylinderglazen, die door de dekplaat is afgesloten, onder water, dat
zich in eene groote porseleinen schaal bevindt, en verwijderen de
dekplaat onder water. De vloeistof spuit met kracht in het cylinder-
glas en vult het voor een groot deel aan. Wij sluiten het glas onder
water met de dekplaat, nemen het uit de schaal en brengen er wat
lakmoes in. Het water is zuur geworden, want het kleurt lakmoes rood.
Het gas, dat zich bij verwarming uit zoutzuur ontwikkelt, kleurt
lakmoes rood, is zeer oplosbaar in water eti geeft daar7nede eene zure
oplossing. Deze oplossing is niets anders dan verdund zoutzuur.
Een tweede cylinderglas zetten wij op de tafel en nemen de dek-
plaat weg. Boven het glas vormen zich eenige nevels. H^en brandende
zwavelstok, in het glas gebracht, gaat uit. Na verloop van een paar
minuten sluiten wij het glas weder met de dekplaat en handelen er
verder mede als met het eerste. Het water dringt ook in dit glas tot
eene aanmerkelijke hoogte.
Het derde cylinderglas keeren wij om, en nemen daarna de dek-
Ijlaat weg. Er vormt zich onder het glas een dikke, witte nevel.