Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
39- ZOUTZUUR.
Het zoutzuur komt in den handel voor als eene gele vloeistof van
eenen prikkelenden reuk, die nevels in de lucht verspreidt, wanneer
men de flesch ojient, waarin zij besloten is. Dit zoutzuur is niet
volkomen zuiver; het zuivere zoutzuur, dat men er uit maken kan,
is geheel kleurloos, maar heeft overigens dezelfde eigenschappen
als het ruwe zoutzuur. Het ruwe zoutzuur wordt in de soda-fabrieken
verkregen.
Zooals de naam aanduidt, is het zoutzuur eene zure vloeistof.
Men kan zich hiervan overtuigen, door in een glas met water eenige
droppels zoutzuur te brengen en dan het mengsel te proeven; het
onvermengde zoutzuur is een hevig vergif. De scheikundigen gebrui-
ken echter een ander middel om te onderzoeken of eene vloeistof
zuur is; het proeven is op den duur vrij lastig en onaangenaam.
Vele blauwe plantenkleuren worden door zure vloeistoffen rood ge-
kleurd. Zoo is bijv. de roode kool van nature blauw, maar zij wordt
rood, als zij met eene zure vloeistof in aanraking is geweest. Zulk
eene blauwe kleurstof, die door zuren rood wordt gekleurd, kan nu
dienen om het lastige proeven te vervangen. Gewoonlijk gebruikt
men echter niet het sap van roode kool, dat spoedig bederft, maar
het lakmoes, eene blauwe stof, die uit korstmossen bereid wordt.
Brengt men in een reageerbuisje water en een paar droppels lakmoes-
oplossing, en voegt men daarna een weinig zoutzuur toe, dan ont-
dekt men dat het zoutzuur dadelijk de blauwe kleur in rood (steen-
rood) verandert.
135''® Proef. Men vult het kolfje A (zie Fig. 17) voor eene derde
met ruw zoutzuur. Zoo als uit de figuur blijkt, is dit kolfje gesloten
met eene kurk, waarin twee gaten geboord zijn. Door het eene gat
is eene trechterbuis a gestoken, door het andere gat een glazen
buisje b, dat boven de kolf rechthoekig is omgebogen. Men plaatst
nu het kolfje A op een zandbad en verwarmt het met de spiritus-