Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
51
33- OVER DE KOUDE, DIE DOOR DE VERDAMPING
WORDT VEROORZAAKT.
iii'i® Proef. Men laat op de hand eerst een paar droppels water
verdampen, dan wat spiritus, daarna een paar droppels aether.
Bij elke van deze proeven wordt de hand koud. Zou men hieruit
kunnen afleiden, dat door de verdamping koude ontstaat?
112(1« Proef. Men neemt eenen thermometer in de hand. Vat men
den thermometer niet maar tusschen vinger en duim, maar houdt
men hem zoo, dat de bol geheel door de warme hand is omgeven,
dan stijgt het kwik tot 20 è, 30 graden. (De hand moet niet te koud
zijn, anders blijft de thermometer veel lager.) Plaatst men daarna
den thermometer in het water, in den spiritus, in den aether, dan
daalt hij aanmerkelijk.
113'ie Proef Men verwarmt een schaaltje met water tot ongeveer
60°. In dit warme water dompelt men een klein kolfje met aether.
De aether begint weldra te koken; houdt men er eenen thermometer
in, dan stijgt hij tot 34°. De kokende aether is dus warmer dan de
hand. Brengt men nu eenige droppels van den kokenden aether op
de hand, dan wordt de hand bij het verdampen van den aether zoo
veel kouder, dat het duidelijk te voelen is.
Bij deze proef is de koude alleen door de verdamping veroorzaakt.
ii4'i8 Proef. Men wikkelt om den bol van eenen thermometer een
linnen lapje, bevochtigt het lapje met een paar droppels aether en
laat den aether verdampen. De thermometer daalt aanmerkelijk.
iigde Proef. Men giet in een klein porseleinen schaaltje ongeveer
15 CC. koud water en evenveel aether en blaast dan met een klein
blaasbalgje een luchtstroom over het mengsel. Binnen korten tijd is
het water bevroren.
Men kan ook dezelfde of eene kleinere hoeveelheid water in een
reageerbuisje doen, en dit reageerbuisje in een klein bekerglas zetten,
waarin men zooveel aether gebracht heeft, dat de aether na het in-
brengen van het reageerbuisje even boven het water staat. Blaast
men vervolgens met het blaasbalgje op den aether, dan bevriest het
water spoedig.
Door verdamping ontstaat koude; hoe sneller de verdamping
plaatst heeft, des te sterker is de afkoeling.
4*