Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
■16
_ JJit de oplossing van gebrand\ marmer wordt dus ook door de
uitgeademde lucht een wit poeder afgescheiden en 7vel veel sneller
dan door de gewone lucht.
Kan het witte poeder, bij de laatste proef afgezet, gebrand mar-
mer zijn? (Neen, evenmin als bij de vorige proef, want gebrand
marmer geeft met water eene loogachtig smakende oplossing, en dit
poeder is blijkbaar in water onoplosbaar).
14. KALKSTEEN, KRIJT EN SCHELPEN.
Kalksteen noemt men verschillende steenen, die allen bij verhitting
kalk achterlaten. In allerlei kleuren komen die steenen in bijna alle
landen voor (Hardsteen of Escauzijnsche steen, steen van den Pie-
tersberg). De meeste kalksteenen zijn hard en geven niet af; de witte
kalksteenen, die gemakkelijk fijn te wrijven zijn en die aan de vingers
afgeven, noemt men krijt.
438*«' Proef Met eene soort van kalksteen en met eenige schelpen
herhaalt men al de proeven, die bij het marmer zijn beschreven;
men verkrijgt volkomen dezelfde uitkomsten.
In het vuur worden marmer, kalksteenen en schelpen volkomen op
dezelfde wijze veranderd; de kluitkalk, die de metselaars gebruiken,
wordt door branding van hardsteen verkregen, de schelpkalk door bran-
ding van schelpen. Worden zij, na gebrand te zijn, met water over-
goten , dan gebeurt er geheel hetzelfde, hetzij men marmer, kalksteenen
of schelpen heeft genomen; zij worden, wanneer men' er water op
brengt, warm (blusschen van de kalk, gebluschte kalk); met meer
water geven zij eenen brij, met nog meer water eene melkachtige
'vXoé&X.oi (kalkjnelk) en eindelijk eene heldere oplossing (^a/iwrz/^r).
Gebrand marmer, gebrande schelpen, gebrande kalksteen kunnen
niet van^lkander worden onderscheiden; uit martner, schelpen en
kalksteen ontstaat bij de branding eene zelfde stof, die men ge-
brande kalk noemt.
44'*" Proef. Men overgiet eene behoorlijke hoeveelheid gebrande
kalk met zooveel water, dat er een dikke brij ontstaat; de eene
helft strijkt men met eenen truffel eenen centimeter dik op een
plankje; de andere hoeveelheid mengt men met eene gelijke hoeveel-