Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
13
schijnende brokstukken van onregelmatigen vorm. De kristallen kunnen
gekliefd worden tot zeer dunne plaatjes (het mariaglas).
33^'« Proef. Een stuk gips of een gipskristal wordt in een rea-
geerbuisje langzaam en niet al te sterk verwarmd. Er ontwijkt water-
damp, en het gips valt uiteen en verandert in eene witte, broze
stof, die gemakkelijk fijngewreven kan worden.
Het gips bevat water.
Het voorzichtig verhitten van het gips noemt men het branden
van het gips. Het witte poeder, dat na de branding overblijft, noemt
men gebrand gips.
34®'" Proef. In eene porseleinen schaal roert men omstreeks loo
gram gebrand gips met water tot eenen dikken brij.
Het mengsel verwarmt zich een weinig en verhardt na korten tijd
tot eene samenhangende harde massa. '
35'*" Proef. Men slaat een stukje van die massa af en verwarmt
dit stukje in een reageerbuisje. Er ontwijkt waterdamp.
Gebrand gips, met water aangemengd, neemt hel 7uater, dat bij
de branding was uitgedreven, weder op en verandert in eene
harde vaste stof.
368*0 Proef. Men neemt eene medaille, of wel eenen rijksdaal-
der , maakt daaraan eenen opstaanden rand van stevig papier of dun
hout (van eene groote lucifersdoos bijv.), dien men met een touwtje
stevig vastbindt en brengt er eenen dikken brij op van gebrand
gips en water. Na eenige minuten is het gips hard geworden en
kan van de medaille worden afgenomen.
Het hard geworden gips vertoont den vorm van de medaille met dit ver-
schil , dat al, wat bol is aan de medaille, hol is aan het gipsafgietsel en
omgekeerd. Men gebruikt het gebrand gips om gips- of pleisterbeelden te
maken, voor het leggen van verbanden en voor stucadoorwerk.
37ste Proef Eene kleine hoeveelheid gipspoeder (2 decigram bijv.)
wordt onder voortdurend omroeren verdeeld in eene groote hoeveel-
heid gedistilleerd water (200 gram). Regenwater of pompwater is
voor deze proef onbruikbaar. Het gips wordt volkomen opgelost.
Daarna voegt men nog meer gipspoeder toe; weldra wordt er niets
meer ojjgelost.
Gips is eenigszins in water oplosbaar; voorwerpen van gips
mogen dus niet aan den regen worden blootgesteld.