Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
169
4--
e.
<1--
0 •
1;

bepaalde hoeveelheid lucht tweemaal kleiner wordt, als men de druk-
king tweemaal grooter maakt; drie maal kleiner, als men de drukking
drie maal grooter maakt, enz.
*286''e Proef. Men neemt eene omgebogen glazen buis (zie fig.
40) waarvan het korte been gesloten is en het andere, omstreeks 2
meter lange been in een trechter eindigt. De buis is op een plankje be-
vestigd, waarop eene in cM. verdeelde schaal is aangebracht.
Men giet door den trechter een weinig kwik in
de buis, laat door de buis op eene geschikte wijze
te bewegen een weinig lucht uit het korte been
ontsnappen en zorgt dat het kwik in beide beenen
even hoog, bijv. bij het streepje 0 staat. Dan
maakt, de drukking der lucht in het korte been
evenwicht met de dampkringsdrukking. Laat deze
tijdens de proef 76 cM. bedragen. Nu giet men
meer kwik door den trechter, totdat het kwik in
de korte buis gestegen is tot d, midden tusschen
0 en c. De lucht in het korte been, die niet ont-
wijken kan, is tot de helft van haar vroeger volu-
men samengeperst. Om te weten onder welke druk-
king zij staat, merken wij op, dat het kwik in
de lange buis tot g gestegen is; wij meten den
vertikalen afstand gd en bevinden dat deze 76
cM. bedraagt. Daar in g de dampkring drukt met
een zelfde gewicht als eene kwikzuil van 76 cM.,
bedraagt de druk in d 76 + 76 2 x 76 cM.
Derhalve is de spanning der tot op de helft samengedrukte lucht
tweemaal grooter geworden.
Gieten wij nog meer kwik door den trechter, totdat de lucht in
het korte been tot '/j van haar oors]jronkelijk volumen is samen-
geperst en de kwikspiegel in e staat, dan blijkt de kwikspiegel in
het lange been in h te staan en = 152 cM. te zijn. In het horizon-
tale vlak, waarin e ligt, bedraagt dan de druk 76 -[-152 — 3 76
cM. De spanning der op een derde samengedrukte lucht is driemaal
grooter geworden.
Ware de buis langer, dan zou men de lucht in het korte been nog
meer kunnen samendrukken en bevinden dat:
Als men de xiitwendige drukking op eene luchtrnassa eenige tnalen
-0
Fig. 40.