Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
165
284''° l'roef. Men neemt eene glazen buis van omstreeks eenen
meter lengte, vult die geheel met kwik, zorgende dat er zoo weinig
mogelijk luchtbellen aan het glas blijven kleven, en herhaalt met die
buis de 282«'" Proef.
Nadat men de buis boven den kwikbak heeft omgekeerd, de ope-
ning onder het kwik gebracht en den duim weggenomen heeft, daalt
het kwik in de buis en blijft staan op
eene hoogte van omstreeks 76 centimeter
boven den kwikspiegel in de schaal. Stelt
men de buis schuin, (zie fig. 39), dan
beweegt zich daarin het kwik, maar de
loodrechte afstand tusschen de kwikspie-
■ gels in de buis en in de schaal blijft toch
even groot. In het glas is natuurlijk boven
het kwik eene nagenoeg luchtledige ruimte,
want het glas van de buis laat geen lucht
door, en men heeft ook geen luchtbellen
door het kwik zien opstijgen.
Dat de ruimte boven het kwik niet
geheel luchtledig is, blijkt als men de
buis in den schuinen stand brengt, die in de figuur door b wordt
aangegeven. Er blijft daarbij aan den top eene kleine luchtbel, dien
men ook door de buis nog meer te doen dalen niet kan doen ver-
dwijnen. Wil men ook die lucht verwijderen dan moet men het kwik
in de buis uren lang koken, tot dat de kwikdampen de in het kwik
opgesloten en aan het glas klevende lucht geheel uitgedreven hebben.
Na deze bewerking, die voor ongeoefenden gevaarlijk is, omdat de
kwikdampen vergiftig zijn en de toestel gemakkelijk breekt, wordt
de buis in den kwikbak omgekeerd. Als men eene op die wijze ge-
vulde buis met zekere snelheid uit den verticalen stand a in den
schuinen b brengt, hoort men het kwik tegen den top slaan, en
blijft er geen luchtbel over. Ook eene kleine luchtbel breekt den
stoot in het kwik tegen het glas zoozeer, dat men dit geluid niet hoort.
Is de buis in fig. 39 op de laatst beschreven wijze met kwik ge-
vuld, dan hebben we daarin juist den toestel, dien wij ons straks
voorstelden. Op het kwik in de schaal drukt de dampkring; op den
kwikspiegel in de buis wordt geen drukking uitgeoefend, want de
ruimte boven dat kwik is luchtledig. Maar de kwikspiegel in de