Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
151
boven gedreven 7net eene drukking, die gelijk is aan het gewicht
van de vloeistof, die door het lichaam verplaatst wordt.
Men heeft de laatste stelling naar haren ontdekker de wet van
Archimedes genoemd.
2yiate Proef. Men herhaalt de 269't« en de 270"^ Proef met
brandspiritus in plaats van water. De uitkomst is dezelfde.
Met behulp van de wet van Archimedes kunnen wij het soortelijk
gewicht van vaste lichamen en vloeistoffen vrij gemakkelijk bepalen.
Men weet dat men met dien naam het getal aanduidt, dat de ver-
houding aanwijst tusschen het gewicht van eene stof en het gewicht
van dezelfde maat water van 4° C. (zie blz. 137). Nu is het ge-
wichtsverlies, dat een vast lichaam in eene vloeistof ondergaat, ge-
lijk aan het gewicht van de vloeistof, die dezelfde ruimte inneemt.
Als men dit aanmerking neemt, zal men geen moeite hebben met
de oplossing van de volgende:
Vraagstukken, i. Een stuk ebbenhout weegt 200 gram. In water
ondergedompeld weegt het slechts^ 50 gram. Hoe groot is het volumen
(d. i. de inhoud, de maat in CC.) van dit stuk ebbenhout, en wat
is zijn soortelijk gewicht?
2. Het busje, bij de 269'te Proef ondergedompeld, woog in de
lucht 300 gram, in water 100 gram, in brandspiritus 130 gram.
Hoe groot is het volumen van dit busje en het soortelijk gewicht
van den spiritus? ')
Door de wet van Archimedes wordt verklaard, waarom lichamen,
wier soortelijk gewicht geringer is dan dat van water, naar boven
komen drijven, als men ze onder water loslaat. Want dergelijke
lichamen worden naar beneden gedreven door hunne eigene zwaarte,
en naar boven gedreven met eene drukking, die gelijk is aan het
gewicht van het verplaatste water. Daar nu bij lichamen, wier soor-
telijk gewicht kleiner is dan de eenheid, het gewicht van het verplaat-
') Eigenlijk geven deze proeven de verhouding van het gewicht van gelijke
maten ebbenhout ot' brandspiritus en water van de temperatuur, loaarbij deproej
<ienomen imrdt, en die niet altijd 4° C. zal zijn. Maar het gewicht van eene
maat water bij die temperaturen verschilt zoo weinig van het gewicht van de-
zelfde maat water bij 4° C., dat men dit verschil slechts bij meer nauwkeurige
proeven in rekening behoeft te brongen.