Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
148
• verschil in hoogte, en vergelijkt het met de hoogte der waterkolom,
dan bevindt men, dat de laatste ruim 13 maal langer is. Welke ook
de ' vorm of de wijdte der buizen moge zijn, de uitkomst van de
proef is altijd dezelfde. Bij nauwkeuriger proeven blijkt de verhou-
ding tusschen de hoogte van de water- en de kwikkolom bij deze
en de vorige proef 13,6 te zijn.
Berekenen wij de drukking, die bij de 266»'« Proef een vierkante
centimeter van het horizontale kwik-oppervlak in c ondergaat (zie fig.
31), wanneer c'd eenen centimeter, ce 13,6 centimeter lang is. Voor
eiken vierkanten centimeter, die door water bedekt wordt, is de
drukking gelijk aan het gewicht van 13,6 CC. water of 13,6 gram
(zie blz. 145). Denken wij ons nu door het punt c' een horizontaal
vlak gelegd, dat natuurlijk ook door c gaat, dan wordt door dit denk-
beeldig vlak in c' een kolommetje kwik afgesneden, Antc'd— 1 cM.
tot hoogte en de inwendige doorsnede der buis tot grondvlak heeft.
Op eiken vierkanten centimeter van de horizontale vlakte, die de
basis van dit kwikkolommetje vormt, drukt volgens blz. 145 een
gewicht, gelijk aan dat van 1 CC. kwik, d.i. 13,6 gram.
Het kwik is dus door de drukking van het ingegoten water zoo
hoog gerezen, dat de drukking op ieder en vierkanten centimeter van
dezelfde horizontale kwiklaag in beide beenen even groot is. Even-
zoo vindt men ook bij nadere beschouwing van de uitkomst der
2678to Proef, dat iedere vierkante centimeter van dezelfde hori-
zontale kwiklaag in de twee communiceerende buizen even sterk ge-
drukt wordt.
Wanneer een lichaam, dat aan verschillende werkingen blootge-
steld is, die het in beweging trachten te brengen, onder den geza-
nienlijken invloed van al die werkingen in rust blijft, dan zegt men
dat het in evenwicht is.
Eene vloeistof is alleen dan in evenwicht, wanneer op eiken vier-
kanten centimeter van eene zelfde horizontale laag dezelfde drukking
wordt uitgeoefend.
268«»® Proef. Ter bevestiging van de bovenstaande stelling
herhaalt men de 266»*® Proef met kwik en sterk zwavelzuur,
met water en terpentijnolie, de 267®*« Proef met water en ter-
pentijnolie.
Men vindt altijd den bovenstaanden regel bevestigd. Hoe hooger
het soortelijk gewicht der gebruikte vloeistof is, des te lager vocht-