Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
137
vult men het tot aan de streep met kwik en weegt het opnieuw.
Vervolgens giet men het kwik weder uit het kolfje, vult het tot aan
de streep met water, en weegt het nog eeijs.
De proef leert, dat loo CC. kwik 13.6 maal zooveel wegen als
100 CC. water. Dus wegen ook 200 CC. kwik 13.6 maal zooveel
als 200 CC. water, 170 CC. kwik 13.6 maal zooveel als 17,0 CC.
water, enz.
Eene zekere maai {volumen) kwik iveegt 13.6 maal het ge^vicht
van dezelfde maat water.
Ook zonder gebruik te maken van de balans is het gemakkelijk
te ontdekken, dat gelijke maten van verschillende stoffen niet even-
veel wegen. Een stuk ijzer weegt meer dan een stuk hout van dezelfde
grootte; een stuk lood meer dan een even groot stuk ijzer; men kan
dit reeds voelen, als men ze in de hand houdt. Daarbij vergelijkt
men de drukkingen, die zij op de hand uitoefenen; men weegt ze
dus door middel van de hand, die voor deze weging nauwkeurig
genoeg is. Dat ook gelijke maten van verschillende luchtsoorten een
verschillend |gewicht hebben, is ons uit de 152«'« en 200®'® Proef
(zie blz. 80 en 104) gebleken, maar wij hebben nog geen middel
leeren kennen om het gewicht van bepaalde maten der luchtsoorten
nauwkeurig te bepalen.
Wanneer men zegt dat de eene stof zwaarder is dan de andere,
bijv. lood zwaarder dan ijzer, dan is deze uitdrukking eigenlijk on-
juist, daar men natuurlijk wel een groot stuk ijzer kan uitkiezen,
dat zwaarder is dan een klein stuk lood. Men bedoelt eigenlijk, dat
elk stuk lood zwaarder is dan een stuk ijzer, dat dezelfde grootte
heeft. Een cubieke decimeter lood is bijv. zwaarder dan een cubieke
decimeter ijzer. Men heeft het getal, dat aanwijst hoeveel malen
het gewicht van eene maat van eene stof grooter is dan het ge-
wicht van dezelfde maat 7mter vari 4° C., het soortelijk gewicht
van die stof genoemd.
In het volgend lijstje vindt men het soortelijk gewicht opgegeven
van eenige vaste en vloeibare lichamen.
Kurk . 0.25 Melk 1.03
Populierhout 0.38 Bier 1.03
Dennenhout 0-55 Mahoniehout 1.06
Aether 0.74 Azijnzuur 1.06
Alcohol 0.81 Sterk zoutzuur 1.06