Boekgegevens
Titel: Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Auteur: Arendt, R.; Bellaar Spruyt, Cornelis
Uitgave: Groningen: Wolters, 1889
2e [gew.] dr; 1e dr.: Arnhem, 1870-1872. - 3 dl. in 1 bd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 960
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200059
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leiddraad bij het onderwijs in de kennis der levenlooze natuur
Vorige scan Volgende scanScanned page
130
A/s men eene soda-oplossing met gebluschte kalk kookt, onttrekt
de kalk aan de soda koolzuur en gaat in koolzure kalk over.
In de vloeistof, waaruit zich de koolzure kalk afzet, is eene stof
opgelost, die uit koolzure soda ontstaat, als men daaraan door kalk
het koolzuur onttrekt. Men laat de koolzure kalk zich rustig afzetten
en gebruikt de vloeistof, waaruit de koolzure kalk bezonken is, voor
de volgende proeven.
251'*® Proef. Men vermengt haar in drie reageerbuisjes met kleine
hoeveelheden zoutzuur, zwavelzuur en salpeterzuur. De zuren worden
geneutraliseerd, zonder dat er zich koolzuur ontwikkelt. Dampt men
de neutrale vloeistoffen in, dan verkrijgt men keukenzout, zwavelzure
soda, salpeterzure soda (zie blz. 77, 82, 84).
Als men de vloeistof, die men verkrijgt door eene soda-oplossing
met gebluschte kalk te koken, op een ijzeren schaaltje indampt, dan
houdt de vorming van waterdamp ten slotte op en blijft er eene ge-
smolten massa over, die bij afkoeling tot eene witte stof stolt. Deze
witte stof is in den handel bekend onder den naam van bijtende soda.
Zij neutraliseert de zuren evenals de gewone, of koolzure soda, maar
geeft daarbij geen koolzuur. Zij is eene zeer vergiftige stof, die de
menschelijke huid sterk verandert.
Koolzure soda met kalk en water gekookt geeft bijtende soda en
koolzure kalk.
252ste Proef. Men herhaalt de twee vorige proeven met potasch
(koolzure potasch) in de plaats van soda.
De uitkomst is dezelfde.
Gebluschte kalk onttrekt bij koking aan eene potasch-oplossing
het koolzuur en verandert daarbij i7i koolzure kalk, terwijl de
potasch in bijtende potasch overgaat, die in de hierboven genoetnde
eigenschappen tnet soda overeenstemt.
Bijtende potasch en bijtende soda komen in den handel voor in
pijpjes en in stukken. Zij gelijken zooveel op elkander, dat men ze
langen tijd niet goed van elkander heeft onderscheiden. Dat zij ech-
ter verschillende stoffen zijn, blijkt uit de volgende proef.
253®'® Proef. Men brengt in een schaaltje een stuk bijtende pot-
asch , in een ander schaaltje een stuk bijtende soda, en laat de twee
schaaltjes eenige dagen in de lucht staan.
Beide stoffen worden na korten tijd vochtig. Bijtende potasch en
bijtende soda zijn dus zeer hygroscopisch. Na een paar dagen vindt