Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
766
van een vuur, dat op 10 ellen, bij groote spiegels zelfs op 25
ellen , afstands is geplaatst.
De 394. Terugblik- Wij zijn op het pad, dat ons door den
^natuur- bloeijenden, rijk versierden hof der natuurverschijnselen geleid
heeft, aan een punt gekomen, waar het betaamt, den afgelegden
weg nog eenmaal te overzien en naar de oorzaken te vragen,
waarin de menigvuldigheid der verschijnselen gegrond is.
a Deal- beschouwing der mechanische verschijnselen werden
gemeene wij tot de zwaartekracht geleid, welke als aantrekkende
''kings- i^i'fcht in de geheele massa der aarde bestaat, al het aardsche
kraeht. aan haar boeit en het verhindert, zich van haar te verwijderen.
Maar zoo wel de bewegingen als de drukking, welke de zwaarte-
kracht bewerkt, verkrijgen eene verschillende gedaante en ver-
toonen zich in aanmerkelijk van elkander afwijkende vormen,
naar gelang de toestand der ligchamen vast of drupvormig, vloei-
baar of luchtvormig is. üe toestand van een ligchaam rigt zich
naar de kracht van den zamenhang, welke zijne deelen
vast en innig, of los en ligt beweegbaar aan elkander verbindt.
Daarom erkennen wij in de zwaartekracht en in de aantrekking
van zamenhang, de eohaesie, verschillende uitingen eener en-
kele kracht, de algemeene aantrekkingskracht,
welke als grondkracht in al het ligchamelijke woont. En wan-
neer de deelen van een luchtvormig ligchaam zich van elkan-
der trachten te verwijderen, zoo is geenszins aan de deeltjes
dier ligchamen zeiven eene afstootende kracht toe te schrij-
ven; zij trekken elkander aan, gelijk de deeltjes van alles wat
stof heet. Veeleer worden wij genoopt, aan te nemen, dat de
deeltjes dier ligchamen met een omhulsel of dampkring van
eene zeer fijne veerkrachtige stof omgeven zijn, die ze van el-
kander tracht te verwijderen.
b. De Velerlei beschouwingen hebben reeds vroeg de natuurkundi-
aether. ^^^ ^^^^ jg^j^jjeeld geleid, dat de geheele wereldruimte door