Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
737
i
bewogen, wanneer de dwarsarm tegen een der beide dwarspennen
aan de schuifstang stoot. In lig. 410 heeft de zuiger in den stoom-
cilinder weldra zijn laagsten stand bereikt, stoot met den dwarsarm
juist tegen de onderste pen der schuifstang en drukt ze mede
naar beneden, totdat de klep haren laagsten stand, zoo als in
fig. 411, inneemt. Terstond treedt de stoom uit den ketel on-
der den zuiger en dringt hem omhoog. Middelerwijl behoudt |
de schuif klep haren stand, totdat de zuiger zijn hoogsten stand
nadert, tegen de bovenste pen der schuifstang stoot en ze I!
omhoog trekt. Daardoor wordt de stoom weder boven den zuiger
geleid en begint hem weder naar beneden te drijven.
384. De tusschenwerktuigen aan het stoomwerk- ^^^^ ^
tuig van Watt. ^auX' -
a. Het parallelogram van Watt. In de onvolkomene gram van |
werktuigen, die slechts bij het nedergaan van den zuiger werk- 1
ten, hing de zuiger door middel van een ketting aan het eene |
einde van de balans en trok die naar beneden. Bij het dub- ?
bel werkende werktuig, hetwelk ook bij het omhoog gaan des j-
zuigers den evenaar in beweging moest brengen, moest de zui-
ger op eene andere wijze aan den evenaar aangrijpen. Hij kou 1
echter niet onmiddellijk met hem verbonden worden; want het * J
einde van den evenaar heeft eene in cir k elb o gen op- en
neergaande beweging en verwijdert zich van de lood- \
regte lijn, nu naar de regter, dan naar de linkerzijde. De zui- j
gerstang moet echter volstrekt in regte, verticale liju ;
op- en nedergaan en zou, bij afwisseling naar de regter en de
linker zijde getrokken, de pakkingbus in het deksel van den
stoomcilinder door slijting zoo lek maken, dat de stoom er uit-
stroomen en de beweging van den zuiger ophouden zou. Het
kwam er dus op aan, om eene op- en neergaande regtlijnige
beweging in eene op- en neergaande cirkelvormige te veranderen.
Proef. Men neme drie stukken ijzerdraad, ac, bd en ab,
en schuive de einden der beide eerste in horizontale rigting door