Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
726
tig verwarmd worde. Daarop beproeve men onder zachte druk-
king, of het glas meegeeft, en buigt ze langzaam om, wanneer
dit het geval is.
380. De atmosferisclie stoomwerktuigen.
Atmosfe- Proef«. Eene reageerbuis worde voorzigtig boven de lamp
stoom- verwarmd, nadat men er eene zeer geringe hoeveelheid spiritus in
werktui- heeft gegoten. De vloeistof begint te koken, en de damp of stoom
stroomt uit de opening te voorschijn. Geschiedt dit, dan keere
men de buis om en dompele het opene einde snel in een vat met
Proef van water. Daar door den stoom de dampkringslucht uit de buis
Savery. verdreven is, en de stoom door de aanraking met het koudere
water afgekoeld en verdigt wordt,
Fig. 405. ^QQ ontstaat er in de reageerbuis
eene luchtledige ruimte,
en de drukking van den
dampkring op de opper-
vlakte des waters drijft het met
aanmerkelijke kracht in die ruim-
te ; het water stijgt in de reageer-
buis en vult ze bijna geheel.
Dit is de proef, door den kapitein Savery, den uitvinder
der stoomwerktuigen, gedaan, die hem op het denkbeeld bragt
om door verdigting van den damp eene ledige ruimte voort te
brengen, en van de drukking der lucht als bewe-
gende kracht gebruik te maken. In eene herberg had hij
zich een waschbekken laten geven om zich de handen te was-
schen; maar aan het vuur lag eene wijnflesch, waarin een wei-
nig wijn overgebleven was; de wijn begon te koken, en uit de
opening der flesch kwam damp te voorschijn. Nu kwam Savery
op de gedachte om te beproeven wat er gebeuren zou, indien
hij de flesch omkeerde en haren mond in het water dompelde.
Hij trok een handschoen aan, vatte de heete flesch, en op het
oogenblik, dat hij hare opening in het bekken dompelde, drong