Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
666
372. op den bodem van bet glas reikt. Voor het inzet-
ten der kurk wordt een weinig water in het glas
gegoten; in de enge buis plaatst het zich dan, vooral
als het eene haarhuis is, volgens § 85 eenigzins hoo-
ger dan rondom haar. Vat men het bovenste gedeelte
van het glas, hetwelk lucht bevat, met de war-
me hand aan, dan zet zich de lucht uit, heeft
meer ruimte noodig en verdringt een gedeelte van
het water; dit stijgt daarom in de buis. De toestel
is, in geval alles luchtdigt sluit, zoo gevoelig, dat
de vloeistof reeds begint te stijgen, zoodra men het glas met
twee vingers aanraakt, en de vloeistof van boven uit de buis
overloopt zoodra de zonnestralen het glas treffen.
Proef c. Wanneer men eene blaas, die niet geheel met
lucht gevuld is, digt toe bindt en op de gestookte kagchel
legt of boven een kolenvuur houdt, dan zwelt zij wegens de
uitzetting der warm wordende lucht even zoo op alsof men er
in geblazen had.
Zoo zet zich ook het koolzuur in de bierflesschen uit,
wanneer men ze in eene warme kamer brengt, en werpt er de
stoppen af. Wanneer drooge stukken hout aan het vuur gelegd
worden, dan zet de lucht, die in de cellen van het
hout bevat is, zich uit, breekt ze knappend door en slin-
gert er deeltjes van weg.
Voor alle ligchamen zonder onderscheid geldt daarom de al-
gemeene
Wet, dat door de warmte alle ligchamen
A1 ffp»
meene uitgezet worden, maar zich bij het
koud worden zamentrekken.
uitzetting
door
wjirmte.
Inrigting 351. De thermometer volgens Celsius. Op de uitzetting
van den ^er ligchamen door de warmte berust de inrigting van den ther-
thermo- ° , ° ,
meter, mometer of warmtemeter; daar namelijk eene sterkere verwarming