Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
46
Fig. 27.
haar door geleid, gaat dan loodregt
naar de boven aan het gebouw aange-
bragte katrol, wordt daarover heen-
gelegd en hangt op den grond neder
met het vrije einde, wanneer de last
aangebonden wordt ; op deze Avijze
wordt de horizontaal werkende trek-
kracht der paarden tot eene loodregt
opstijgende beweging gebezigd.
Be-
weeg-
bare
katrol.
De beweegbare katrol.
Proef Terwijl de vaste katrol, zoo als in proef 22 a^
Pig. 28 a.
nog aan eene zuil van den hefboomstoestel
bevestigd blijft, binde men het eene einde
eener koord bovenaan, daar waar zij inge-
schroefd is. Verder leide men de koord bene-
denwaarts om eene tweede katrol, wier beugel
naar beneden hangt, en bevestige met eenen
draad onder aan dien beugel nog een gewigt
van 1 pond. Houdt men nu het vrije einde der
koord in de hand, dan hangt de geheele katrol
in de koord; trekt men deze opwaarts, dan beweegt zich ook de
katrol met haren beugel opwaarts. Eenekatrol, wier beu-
gel zich met den daaraan hangenden last op en
neer iaat bewegen, heet eene beweegbare katrol.
Proef /». Tot het maken van evenwigt neemt men de bo-
venste vaste katrol te hulp. Het vrije einde der koord wordt
loodregt omhoog en over die katrol heengeleid en daaraan een
gewigt bevestigd. Bedraagt dit een half pond, dan ontstaat
er evenwigt. Het half pond werkt aan de beweegbare katrol als
opwaartstrekkende kracht, en de vaste katrol is slechts gebe-
zigd om de benedenwaarts gaande rigting der kracht in eene naar
boven werkende te veranderen. Even zoo ontstaat er evenwigt,
wanneer aan de beweegbare katrol een last van 4 onsen hangt, en