Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
45
vrij aanmerkelijk te zijn, dewijl de spil zich niet gemakkelijk
in den beugel, en de koord niet zonder tegenstand om de ka-
trol beweegt. Diensvolgens kan men bij het aanwenden eener
vaste katrol, met de kracht van een pond , die eene palm door-
loopt , geenszins een last van een pond eene palm hoog ophef-
fen , maar moet, wat bij groote lasten bijzonder in aanmerking
dient genomen te worden, eene grootere kracht aanwenden.
Wanneer aan het eene einde van het bindgaren of touw eene
zekere arbeidshoeveelheid gebruikt is, dan is het werk van het
andere einde van het touw geringer dan deze.
23. Gebruik der vaste katrol. Ofschoon het gebruik der Ge-
vaste katrol met een verlies aan mechanischen arbeid gepaard
gaat, wordt zij toch dikmjls bij werktuigen gebezigd vaste
om de rigting eener beweging te veranderen.
Zoo brengt men vaste katrollen bij deuren aan, opdat een ge-
wigt, dat zich loodregt naar beneden beweegt, aan de geopende
deur door de over de katrol loopende koord eene horizontale be-
weging mededeele en ze weder sluite; het openen van zulke
deuren is ongemakkelijk; het gewigt bedraagt meer dan de kracht,
die er anders tot het sluiten noodig is, dewijl het door middel
van vaste katrollen werken moet; de binnentredende heeft bij
het openen op eens meer arbeid te verrigten dan tot het openen
en het sluiten noodig is. Wanneer lasten hooger opgeheven moe-
ten worden dan de kleine ruimte, door welke een hefboom
hen zou kunnen brengen, gebruikt men katrollen en maakt daar-
door het opheffen van den last door eene nederwaarts trekkende
of zich horizontaal bewegende kracht mogelijk. Zoo hangt het
heiblok aan een touw, en dit loopt van boven over eene vaste
katrol, opdat de arbeiders, om het blok omhoog te tillen, neder-
waarts kunnen trekken. Gebruikt men paarden om groote balken
op het bovenste gedeelte van een gebouw te brengen, dan be-
zigt men twee vaste katrollen; de eene is van onderen aan het
gebouw vastgemaakt, het touw wordt van de paarden af onder