Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page

Fig. 26.
Even-

zoodat gewigten, die er over gehangen
worden, ze niet benedenwaarts bewe-
gen. De beugel moet vastzitten en zich
door last of kracht niet op en neer la-
ten bewegen; zulk eene katrol, wier
beugel vastgemaakt is en noch
rijzen noch dalen kan, heet eene
vaste katrol. Over de katrol worde
eene koord of een eind bindgaren ge-
hangen en aan het eene einde als last
a^^de®®^ pond gewigt gebonden. Brengt men aan het andere einde
vaste der koord een even zoo groot gewigt aan, dat als kracht werkt,
katrol.^^j^ zal er evenwigt plaats hebben. Nooit zal zich aan de eene
zijde een overwigt vertoonen, zoo dikwijls aan beide zijden ge-
lijke gewigten hangen.
Wet: De vaste katrol is in evenwigt, wan-
neer de kracht aan den last gel ij k is.
j)e ka- ^^^ verbeelde zich van het punt ter linker zijde, waar de last
door middel van het touw aangrijpt, naar de regter zijde tot
een
aan het aangrijpingspunt der raagt, eene horizontale lijn door
boom. het middelpunt der katrol getrokken. Het is dan duidelijk, dat
last en magt aan de twee gelijke armen van een hef-
boom werken, die in de spil der katrol zijn steun-
punt heeft. Hoe men de katrol ook draaijen mag, steeds
oefent zij de werking van den gelijkarmigen hefboom; men heeft
derhalve de vaste katrol een voortdurenden hefboom
met gelijke armen genoemd.
Proeft. Eene aan de katrol werkende kracht moet meest-
al niet een last in standvastig evenwigt houden; maar haar
van werk is, dien werkelijk omhoog te trekken. Men bevestige door
middel van een draad aan het eene der aan de katrol hangende
heid
door ponden nog zoo lang stukken metaal, ijzerdraad, spijkers, sleu-
^te ka^"*^^®^^ beweging begint, en de last opwaarts getrokken
trol. wordt. Het overwigt, dat men bij de kracht moet leggen, blijkt