Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
529
bare toeneming van warmte in het donker eene
zwakke lichtsehemering verbreiden, noemt men phos-
phoreseerende stoffen. Het verschijnsel van het phosphoresce-
ren wordt bij langzame verbranding, aan lichtgevende dieren
bij het wrijven en na het liggen in de zon en het gloeijen waar-
genomen. Rottende dierlijke en plantaardige stof-
fen, zoo als verrot without, glimmen in den nacht, omdat
zij zich in eene langzame verbranding bevinden. Zoo dikwijls
zich het lichten der zee als een phosphorachtig verschijnsel ver-
toont, dat zich over zijne geheele oppervlakte uitbreidt, heeft
het zijnen grond in het lichten van rottende visschen en andere
zeedieren; somwijlen echter licht de zee ook inwendig in ontel-
bare punten, en wanneer men dan van het schip eenen emmer
neerlaat en van het zeewater schept, dan bevinden zich daarin
honderden van kleine lichtende dieren, die tot de m o 11 u s k e n ^^
(weekdieren) behooren. Ook andere dieren verbreiden in den tende
nacht een phosphorachtig licht. Ons glimwormpje schittert dieren,
met zwavelgeel licht; men ziet ket in de nachten der eerste
warme maanden, reeds van het begin van mei af, op de weiden
glimmen en kan het, als men het bij dag vangt, gemakkelijk in
papier of eene doos tot het invallen der duisternis bewaren en
dan zijn lichten waarnemen. De cucujo, een lichtkever, die
in West-Indië en Zuid-Amerika gevonden wordt, ongeveer twee
duim lang en van donkerbruine kleur, heeft op beide zijden
van het borstschild eene verhevene gele plek, die des nachts
zulk sterk licht geeft, dat men het kleinste schrift kan lezen,
wanneer de kever zich boven het papier bevindt, waarom men
hem op reis zelfs als kaars gebruikt.
Proef r. Men wrijve in het donker twee stukjes suiker te-
schijnsel
gen elkander; daarbij zal men een levendig geel lichtschijnsel bij het
waarnemen. Dergelijke verschijnselen vertoonen ook alle kiezel-
achtige steenen. in de
Proef d. Ettelijke stukjes watervrij chloorcalcium worden in
eene toegekurkte flesch geruimen tijd aan het heldere zonnelicht gloeijen.