Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
511
en het grootere blijve staan. Zoo ontstaat een getand rad, welks
tanden breeder zijn dan de daar tusschen liggende openin-
gen. De tanden staan even ver van elkander en zijn in de rig-
ting van den straal even lang, van iets meer dan een duim
lengte. Zoo ingerigt, wordt
267. jg tandschijf over het onder-
ste gedeelte eener breinaald
gestoken en door middel van
eene van boven en eene van
onder over de naald daartegen
geschoven kurk bevestigd. De
naald wordt loodregt op de ^^
tafel gezet, misschien nog,
gelijk in § 323, tegen zijdc-
lingsche bewegingen verze-
kerd en door de hand, die
de breipen van boven aan-
vat, in eene draaijende beweging gebragt. Verder neme men
eene kleine buis, mer benedenste opening een weinig kleiner
is dan de openingen der schijf; men kan ze van zamengerold
papier vervaardigen. De geheele toestel is eene zoogenaamde
Sirene in hare eenvoudigste gedaante.
Terwijl men nu de schijf in gelijkmatige, draaijende beweging
brengt, houdt men de buis loodregt digt boven den omtrek der
schijf en blaast met den mond door de buis. Zoo dikwijls zich
daaronder eene opening bevindt, wordt de lucht onder haar
door den bijkomenden luchtstroom verdigt. Daarop treedt een
tand der schijf onder de buis, de luchtstroom wordt afgebroken,
en de verdigte lucht onder den tand zet zich uit en verdunt
zich. Zoo veel openingen der schijf er daarom onder de buis
doorgaan, even zoo dikwijls heeft er eene verdigting en verdun-
ning, een heen- en weergang der lucht plaats. Heen- en
weergang te zamen worden in de leer van het geluid
eene dubbele slingering (of ook eene slingering) ge-