Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
499
Fig. 261.
liep, naauwkeurig waarnam. Men koos twee verhevene, meer
dan twee mijlen van elkander gelegene standpimten K en B,
uit een van welke men het andere met een verrekijker naauw-
keurig kon overzien. Op het eene werd een kanon gebragt; naar
het andere standpunt begaf zich een waarnemer, voorzien van
een verrekijker en een zeer naauwkeurig bewerkt horologie,
hetwelk de seconden aanwees. Heldere, stille nachten werden
tot de proeven uitgekozen; bij tusschenpoozen van 5 tot 5 mi-
nuten moest het kanon afgevuurd worden, en deze herhaling der
proef moest tegen dwalingen vrijwaren. De waarnemer in B had
ten oogmerk na te gaan, hoe veel tijd, volgens zijn horologie,
er van het ontploffen van het kruid en het aan-
komen van het geluid verliep. Daar de verschijning
van het licht op het zelfde oogenblik gezien wordt, zoo had het ge-
luid den waargenomen tijd gebruikt om de tusschen de beide
standplaatsen liggende streek B K te doorloopen. Deze moest zorg-
vuldig gemeten worden. Bij eene der proeven was de afstand
tusschen beide plaatsen 57200 parijsche voeten, ener verliepen
tusschen het zien der ontploffing en het hooren van den slag-
55 seconden; daaruit volgde, dat het geluid in 55 seconden
57200 voeten doorloopt en in eene seconde = 1040
parijsche voeten aflegt.
De snelheid van het geluid in de lucht be-
draagt dus 1040 parijsche voeten, of omstreeks
332 Ned. ellen, in eene seconde. Deze opgave geldt
voor de gemiddelde warmte van 10 graden Celsius (of 50 gra-