Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
496
gehoorzenuw in werkzaamheid zijn, terwijl zij het eene einde
van een stok op den klankbodem van een klavier en
het andere tegen de tanden of hunne slapen houden. Het aanruk-
ken van eene afdeeling troepen, in 't bijzonder van ruiterij, wordt
veel verder gehoord, wanneer men het oor op den grond
legt. In m ij n e n hooren de arbeiders de door het gesteente
voortgeleide slagen hunner makkers, die hun te gemoet werken.
Waar de belegerden in eene vesting door verdedigings-
mij n e n de werken van den aanvallenden vijand ophouden,
leggen zij aan het einde der mijngangen zoogenaamde luister-
gangen aan, waarin wachten de vijanden beluisteren, die hun
onder den grond met het houweel te gemoet werken; het ge-
luid wordt daarheen door den grond voortgeplant, en ook
door erwten aangetoond, die op het vel eener trom gestrooid
zijn, en waaraan slechts door vaste ligchamen de triUing wordt
medegedeeld.
Wet: Het geluid wordt door luchtvormige,
drupvormig vloeibare en vaste veer-
krachtige ligchamen voortgeplant, en
wel is een ligchaam voor het geluid een des te be-
ter geleider, hoe digter, veerkrachtiger en gelijk-
soortiger het is.
Proef Men herhale de proef a met de wijziging, dat
men het horologie niet onmiddellijk op het tafelblad legt, maar
er eene dikke laag watten (boomwol), laken of lederen handschoe-
nen onder schuift. Alsdan zal een aan het andere einde der tafel
luisterend oor het tikken niet waarnemen, waaruit volgt, dat in
zich ongelijksoortige, uit niet vast aaneen sluitende
vezels bestaande ligchamen, als laken, bontwerk,
wol, katoen, vederen, zaagsel, enz. tot het voortleiden van
het geluid minder geschikt zijn en het aanmerkelijk verzwakken.
In hen gaat namelijk de geluidsgolf van eene vaste laag tot
eene ingeslotene luchtlaag over, wordt in deze door de oneffen-
heden der haar omsluitende vaste deelen gestoord en komt zeer