Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
472
Adhesie- Proef A. Opslorping van luchtvormige lig-
J.®'"' , chamen door vloeibare. Eene met frisch water gevulde
schijnsel. °
reageerbuis wordt boven de opening der gasbuis in den schotel
gehouden; het koolzuur stijgt daarin op en vuile iets meer dan
de helft, terwijl de andere helft water bevat. De opening van
de reageerbuis wordt met den vinger gesloten en de bms ge-
schud. Weldra voelt men dat de dampkringslucht den vinger
tegen de buis drukt; er moet daarin dus eene ruimte met ver-
dunde lucht ontstaan zijn; deze is daardoor gevormd dat het
water koolzuur opgenomen of geabsorbeerd heeft (§ 248);
op gelijke wijze als luchtvormige ligchamen zich aan vaste hech-
ten , hebben de deeltjes van het koolzuur ook eene groote ad-
hesie tot de waterdeeltjes. Het water heeft een flaauw zuurach-
tigen smaak verkregen en maakt lakmoespapier rood; grootere
hoeveelheden koolzuur, die in het water bevat zijn, geven het
de eigenschap van te schuimen of te mousseren. Daarom be-
reidt men kunstmatige minerale wateren, door koolzuur in wa-
ter te persen; tot de natuurlijke wateren van dien aard, die
koolzuur bevatten, behoort onder anderen het selters water.
Ook bier en champagne schuimen, omdat zij koolzuur
bevatten, dat zich bij hunne gisting ontwikkelt; de champagne
heeft zijn grooten rijkdom aan koolzuur aan de omstandigheid
te danken, dat de wijnstokken op eenen krijtgrond groeijen.
Uitgaan Proef C. In een met koolzuur gevuld glas dompelt men
eener ggjj z^vavelstok, dien men aangestoken heeft, of eene kleine
koolzuur, brandende kaars, die men door middel van een tweemaal om-
gebogen ijzerdraad vasthoudt. Het uitgaan
256. ^ ^ ^ vlam toont dat het koolzuur niet in staat
is om de vlam te onderhouden. Even min deugt
het tot de ademhaling; dieren sterven in koolzuur.
Koolzuur 1 j'lji Proef rf. Op den bodem van een wijder glas
der dan || Jji! 'ioo'' middel van den omgebogen draad
damp- 'mm^^^-^ ^^^ aangestoken waskaarsje; het zal daarin
blijven branden, omdat het glas genoegzaam wijd