Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
463
in kagchels, zoodra de pijp door het omdraaijen der klep te
vi-oeg gesloten is, waardoor het zich vormende vergiftige gas
genoodzaakt wordt in de kamer te stroomen. Het kooloxyde-gas
brandt met eene kleine, blaanwachtige vlam.
DE ENKELVOUDIGE LIGCUAMEN (ELEMENTEN).
256. De voorgaande proeven hebben geleerd dat de zamen- Dg dg.
gestelde, gelijk zij in de natuur voorkomen, zich in eenvoudiger menten.
ligchamen laten ontbinden. De zuurstof werd ontwikkeld,
doordat het kwikoxyde in enkelvoudiger ligchamen, kwik en
zuurstof, ontbonden werd; de waterstof wordt door ontbin-
ding van het water in zuurstof en waterstof bereid; de kool
wordt door ontbinding der plantenstolfen in kool en luchtvor-
mige bestanddeelen verkregen, terwijl de stikstof zich ge-
makkelijk uit het mengsel der dampkringslucht laat afzonderen.
Zijn wij nu ook in staat om deze vier stoffen, zuurstof,
waterstof, kool en stikstof, weder te ontbinden en
daaruit eenvoudiger stoffen af te scheiden ? Geenszins; wij reke-
nen daarom die vier stoffen, welke de hoofdbestanddeelen van
alle planten en dierlijke ligchamen uitmaken, tot de enkelvou-
dige stoffen of elementen.
Steeds verkrijgt men bij het ontbinden der zamengestelde De oude
ligchamen eindelijk zulke ligchamen, die zich niet in eenvoudi-
gere laten oplossen en daarom elementen genoemd worden.
Maar, gelijk wij zoo ver gekomen zijn om in te zien, dat van
de oude hoofdstoffen het vuur een zamengesteld verschijnsel,
de lucht een mengsel, en water en aarde zamengestelde
stoffen zijn, zoo kan het ook door latere proeven gelukken,
eenige der ligchamen te ontbinden, die wij tegenwoordig voor
enkelvoudige stoffen houden.
Tot nu toe kent men 6 4 elementen, van welke eenige een jietalen
metalHeken glans vertoonen en metalen genoemd worden, en metal-
terwijl de overige niet-metalen of metalloïden heeten. De
ck. nat. 30