Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
452
papier en schudt daarop versch gegloeide kolen, die men tot
poeder heeft gestampt. Giet men er water, dat door inkt ge-
kleurd is, door, dan zal het veel bleeker uit den trechter loo-
pen. De kool absorbeert dus ook kleurstoffen; het zelfde ge-
schiedt met riekende stoffen. De dierlijke kool bezit deze eigen-
schap in veel hoogere mate en wordt gebezigd om aan het sui-
kersap zijne bruine kleur, om aan den brandewijn en het Avater
zijn onaangenamen reuk te ontnemen. Neemt men dierlijke kool,
die bij eiken droogerijhandelaar te verkrijgen is, tot deze proef,
en giet men er rooden wijn of bier doorheen, dan komen deze
niet alleen genoegzaam kleurloos, maar ook reuk- en smaakloos
daaruit te voorschijn.
Koolwa-
terstof of
lichtgas.
Fig. 250.
249. Koolwaterstof of lichtgas.
Proef. Eene reageerbuis van 12 a 15 duim lengte vuile
men ter helft met gestampte steenkolen of met fijn zaagsel. Op
de buis woi'dt eene met de vijl doorboorde kurk
gezet, waardoor een spuitbuisje of een korte
pijpesteel geschoven is, die slechts weinig in
de buis steekt. Nadat men deze in de nabijheid
der kurk met papier of bindgaren omwikkeld
heeft, om de hand voor de warmte te beschut-
ten , houde men ze boven eene brandende spi-
rituslamp. Er ontwikkelt zich in de buis een
luchtvormig Hgchaam, dat uit den pijpesteel
uitstroomt en een onaangenamen reuk heeft.
Houdt men eene brandende kaars voor den pij-
pesteel , dan begint het uitstroomende gas met helder lich-
tende vlam te branden 1). Het is koolwaterstof
1; Met zaagsel kan deze proef gelukken, als men eene fiksche spi-
ritusvlam aanwendt. Het is dan ook raadzaam om de reageerbuis door
een ring, van ijzerdraad gebogen, te steken, waarop zij met den
rand rust en deze vast te maken in eenen passenden standaard of
aan de kurk eener flesch , zoo als in fig. 237. Steenkolen in glas