Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
429
den Berlijnschen natuuronderzoeker S e e b e c k bij de volgende
proef ontdekt.
Proeft. Men giet gesmolten bismuth in een vorm van ^ ,
° ® Grond-
papier en verschaft zich daardoor eene vierkante staaf van een proef van
vinger dikte en zes duim lengte. Alsdan buigt men een koper- Seebeck.
draad zoo, dat hij drie zijden van een langwerpig vierkant vormt,
welks vierde zijde de staaf van bismuth uit-
Kg. 235.
maakt, overtrekt de einden van den draad
met tinsoldeersel, en soldeert ze aan de
einden der bismuthstaaf. Houdt men den ko-
perdraad met de hand en verwarmt men eene
der gesoldeerde plaatsen 1 of 2 voorzigtig boven de spiritus-
lamp , dan heeft er op het zelfde oogenblik, dat men de boven-
ste zijde van den vierhoek boven eene magneetnaald houdt, eene
afwijking dier naald plaats; de thermo-electriciteit, door o n g e-
lijke verwarming van aan elkander gesoldeerde
metalen opgewekt, is sterker dan die door verwarming van
een enkel metaal. De zoo even gebruikte toestel wordt een Thermo-
. electrisch
enkelvoudig thermo-electrisch element genoemd. element-
De zelfde proef, met bismuth en antimonium verrigt, leert dat
zulke elementen van deze beide metalen het werkzaamst zijn.
*Nog beter doet men door de bismuthstaaf op een houten
voetje of plankje vast te maken, dat te gelijk een van koperdraad
gebogen standaardje draagt, waaraan een astatisch naaldenpaar
(§ 216 ) is opgehangen, zoodat de eene naald boven en de an-
dere onder den roodkoperen geleider te hangen komt. Wanneer
men dan slechts den vinger op een van de beide soldeerplaatsen
legt, neemt men reeds den door die geringe verwarming opgewekten
stroom waar; want de naalden wijken zigtbaar af Men doet wel.
een glazen stolpje over het standaardje en de naalden te plaatsen,
zoodat deze bij de proef tegen luchtstroomen zijn beveiligd.
Thermo-
231. De thermo-electrisclie batterij. electri-
Proef, Bij gemis van bismuth, late men aan de einden