Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
428
glans de helderste sterren verdooft, en ivier lichtflikkeringen zich
tot eene kroon zamenvlechten. Langzamerhand neemt haar glans
af, en een bleek lichtschijnsel bedekt nog slechts het zuidelijk
gedeelte van den hemel.
Het verschijnen van een noorderlicht brengt de magneetnaald
in onrustige schommelingen, en zijne stralen gaan steeds in de
rigtingen van eene der magnetische polen als een middelpunt uit;
derhalve is het als eene werking van het aardmagne-
t i s m u s te beschouwen. Tevens heeft het de grootste overeen-
komst met het electrische licht in de ruimte met verdunde lucht,
en het zou niet zoo ver zigtbaar kunnen zijn, indien de plaats
der verschijning niet in de hoogste lagen van den dampkring
was, waar de lucht zeer dun is. Waarschijnlijk worden de mag-
netische polen der aarde, gelijk de pool van iederen magneet,
die, even als de aarde, in aanhoudende draaijende beweging
is, door magneto-electrische stroomen omvloeid-, deze electrici-
teit stroomt naar boven en bewerkt in de verdunde lucht der
hoogere gewesten het noorderlicht; het noorderlicht schijnt der-
halve een magneto-electrisch verschijnsel te zijn.
THERMO-ELECTRISCHE VERSCHIJNSELEN.
Opwek-
king der 230. Opwekking der thermo-eleetriciteit.
thermo- Proef rt. Het eene draad-einde van den voor de vorige
elöctri"
citeit. proefnemingen vervaardigden multiplieator wordt spiraalvormig
zamengebogen, zoodat het eene vlakke schijf vormt, en boven
eene spirituslamp tot de rood-gloeihitte verwarmd. Op deze ver-
hitte plaats brengt men het andere niet verwarmde einde van
den draad. Op het zelfde oogenblik heeft eene afwijking der mag-
neetnaald plaats; door de ongelijke verwarming der ver-
schillende plaatsen van het zelfde metaal is een electrische stroom
ontstaan. De door warmte te voorschijn geroepene electriciteit
wordt thermo-electriciteit genoemd en is in 't jaar 1822 door