Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
421
van de pooleinden op gelijken afstand van elkander staan, dan
kan men den tweeden in plaats van den staal-magneet tot de
voorgaande proefneming bezigen. Daarbij kan men dan beide
rustig tegen elkaar laten liggen, indien men slechts den stroom
van het element, dat tot bekrachtiging van den tweeden be-
stemd is, eerst laat gaan, en dan weder verbreekt. Dit beur-
telings daarstellen en afbreken der aanraking van een der ge-
leiddraden des tweeden electro-magneets met het element doet
dezen beurtelings magnetisch en niet magnetisch worden en
brengt dus in den eersten geheel de zelfde uitwerking voort
als het naderen en weder ver\vijderen des staal-magneets in de
vorige proefneming.
Op deze wijze worden veelal de electrische stroomen opge- Hetin-
wekt in die toestellen, met wier behulp men den stroom van
een enkel element zoodanig kan versterken, dat hij vrij heftige
schokken iu het menschelijk ligchaam kan voortbrengen. Even
als men door hefboomen en andere werktuigen eene werktui-
gelijke kracht bij het overbrengen zoodanig kan wijzigen, dat zij
eene veel gi-ootere massa door eene kleinere ruimte kan doen
bewegen of eene kleinere massa door eene grootere ruimte,
even zoo kan men ook den electrischen stroom door geschikte
werktuigen wijzigen en tot een schijnbaar gi-ootere werkzaamheid
brengen. Waimeer men om den tweeden electro-magneet in de
boven aangeduide proefneming eens een honderdtal ellen om-
sponnen dun koperdraad wond, aan de uiteinden daarvan tot
cilinders gebogene koperplaten bevestigde en deze in de bevoch-
tigde handen nam, dan zou men geenen multiplicator noodig
hebben; maar telkenmale bij het doen gaan en verbreken des
strooms van een element om den eersten electro-magneet, den
in de omwinding des tweeden ontstaanden oogenblikkelijken
stroom door het gevoel, als een merkbaren schok, waarnemen.
Wil men zich eene inrigting, opzettelijk tot dit doel, zamen-
stellen, dan behoeft men geene twee electro-magneten te be-
zigen; men zal de omwinding des tweeden om die des eersten