Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
419
het omgekeerde ook zou plaats grijpen en dat een staal-mag-
neet in staat moest zijn om in een daarom gewonden draad
electrische stroomen op te wekken. Ilij bediende zich van eene
holle buis van bordpapier, om deze was in vele windingen
een besponnen koperdraad gewikkeld, en met de beide draad-
einden van een veraf staanden multiplicator door aangeschroefde
tusschendraden in geleidende verbinding gebragt; en zie, op
het zelfde oogenblik toen Faraday in de draadrol een sterken
staal-magneet legde, week de magneetnaald in den multiplicator
af, doch keerde terstond in hare vroegere stelling terug en
toonde daardoor, dat de door den magneet opgewekte stroom
slechts een oogenblik geduurd had. Bij het terug trekken van
den magneet week echter de naald op nieuw, en wel in tegen-
gestelde rigting, af; er was dus een stroom in tegengestelde
rigting opgewekt. In eene onafgebroken geleiding worden bij
gevolg zoo wel door nadering als door verw ij de-
ring van een magneet electrische stroomen op-
gewekt.
Nu wordt week ijzer in de nabijheid van een magneet ten
gevolge der magnetische verdeeling (§ 137) magnetisch, en bij
de verwijdering van den magneet weder niet-magnetisch. Is het
ijzer gelijk een electro-magneet met draad om^vikkeld, dan ont-
staat bij de aannadering van een staal-magneet binnen de win-
dingen plotseling een magneet, daar de natuurlijke magnetismen
van het ijzer verdeeld worden; de werking moet de zelfde zijn
als die, welke bij het dadelijk inbrengen van een staal-magneet
in de windingen plaats heeft; deze zullen dus daarbij door een
oogenblikkelijken magneto-electrischen stroom doorloopen worden.
Proef. Om dit te bewijzen heeft men, behalve den elec-
tro-magneet (§217) en een staal-magneet, gelijk die
voor proef 224 gebruikt is, of liever een wat grooteren en ster-
keren , een kleinen multiplicator noodig, zoo als die, waar-
van de constructie in § 216 is beschreven. Men verbindt dien
met de omwinding des electro-magneets, door middel van twee