Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
390
De nevenstaande figuren dienen om het onderscheid tusschen
een regts gewondenen draad en een links gewondenen te doen
uitkomen. De met I aangeduide figuur stelt de eene helft van
een regts gewondenen electro-magneet voor; bij het ommkke-
len van den draad heeft men de onderste met Z aangeduide
plaats in de linker hand en ziet, wanneer men het te omwin-
den ijzer horizontaal houdt, naar het met N geteekende einde;
wordt bij deze houding de eerste ivinding over het ijzer naar
de regter zijde uitgevoerd, dan is de draad een regts gewondene.
De draad in de teekening 11, welks eerste winding over dc
ijzerkern terstond naar de linker zijde gerigt is, is links ge-
wonden.
Ligging Heeft men zich overtuigd dat de draad, dien men om dan
electro-magneet gewikkeld heeft, een regts gewondene is, dan
zuidpool zal men vinden dat de magneetnaald hare noordpool naar die
electro" electro-magneet keert, waar de positive
magneet, stro om in de windingen treedt, in proef 218 a de
pool, wier draadeinde tot eene klem gebogen is. Aldaar ligt
diensvolgens, naardien ongelijknamige polen elkander aantrek-
ken, de zuidpool van den electro-magneet.
Proef h. Nu keere men den liggenden electro-magneet
om, zoodat de onderste zijde naar boven gekeerd is, en houde
het tot eene klem gebogene draadeinde in proef 218 rt aan den
van het zink komenden sluitdraad, het andere draadeinde aan
den positiven sluitdraad. De positive stroom treedt thans daar
in de windingen, waar te voren de noordpool lag. De magneet-
naald wijst terstond aan, dat deze pool nu eene zuidpool
is geworden.
Wet: Bij een regts gewonden draad ligt
de zuidpool aan de ingangsplaats van
den positiven stroom.
Bij een links gewonden draad ligt de zuidpool daar, waar
de positive stroom uit de windingen treedt, en aan de in-
gangsplaats van den positiven stroom ontstaat eene noordpool.