Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
383
grootte. Na dit op beide vlakten schoon geschrapt te hebben,
legt men op één daarvan een stukje papier, dat rondom over
het metaal uitsteekt, met schoon water doortrokken, en daarop
den halven cent, met de gladde vlakte naar beneden. Eaakt men
nu het zink met het eene en het koper met het andere einde
van den draad des rheoskoops aan, dan zullen de naalden, vooral
indien men gezorgd heeft den rheoskoop zoo te stellen, dat deze
eerst evenwijdig met de windingen staan, dadelijk door hare afwij-
king het bestaan van eenen stroom aan toonen, die in het minia-
tuur-elementje is opgewekt.
Proef h. Men kan dezen stroom sterker verkrijgen, óf
door grootere metaalplaatjes, b. v. door een cent, in plaats van
den hal ven, en daarbij een zinkplaatje van gelijke grootte te ne-
men , óf door, in plaats van schoon water ter bevochtiging van
het papiertje, verdund zwavelzuur of ook eene oplossing van
gewoon keukenzout te bezigen. Om zieh van de reden, waarom
in beide gevallen de stroom sterker is, een denkbeeld te kun-
nen vonnen, moet men zich herinneren wat wij vroeger reeds
aanmerkten (§ 207), dat namelijk een stroom des te sterker is
naar mate hij door alles, wat hij op zijnen weg ontmoet, g e-
makkelijker kan heenvloeijen. In het eerste geval nu, bij
de grootere plaatjes, gaf deze meerdere grootte den stroom ge-
legenheid om sneller heen te vloeijen door het water in het
papiertje, dat in vergelijking met metalen een zeer slechte ge-
leider is, en in het tweede geval verkreeg men het zelfde voor-
deel , zonder de oppervlakte te vergrooten, omdat verdund zwa-
velzuur en zoutoplossing den stroom vele malen beter geleiden
dan schoon water dit doet.
Later dient ons de rheoskoop nog tot eenige andere proeven.
217. Vervaardiging van een electro-magneet. Daar de Vervaar-
sluitdraad, die door den stroom doorloopen wordt, magnetische '''»'"S
' ° van een
verschijnselen toont, en daar door vele omwindingen zijne mag- electro-
netische werking op den binnen de windingen hangenden staal- "»agn®«''
magneet verhoogd wordt, kwam de Engelschman Sturgeon
cr. kat. 25