Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
22
van een last te meten, en draagt dan den naam van balans.
Deelen De balans. Het voornaamste deel der gewone balans
der ba-
lans. is een hefboom met gelijke armen, die bij fijnere balansen
gewoonlijk van koper, bij slechtere van ijzer vervaardigd is
en de evenaar genoemd wordt. Daarboven op in het midden
Fig. 15. der lengte wordt d e
tong geschroefd,
eene dunne metalen
staaf, die een lood-
regten stand aan-
neemt, wanneer de evenaar horizontaal staat, en daardoor aan-
wijst dat dit het geval is. Loodregt onder de tong is dwars door
den evenaar een driehoekig, gehard stalen staaije , het zoogenaam-
de m e s, gedreven; het is van onderen schuin geslepen en vormt
een vrij scherpen kant, opdat de evenaar slechts op eene smalle
vlakte ondersteund zij en dus groote beweegbaarheid bezitte.
Digt bij de einden van den evenaar bevinden zich de beide
ophangspunten voor de schalen, die aan koorden, ket-
tingen of metalen staven hangen; bij sommige zeer grove balan-
sen , zijn dit ronde spillen, om welke ringen met daaronder ge-
plaatste haken zich gemakkelijk heen en weder kunnen bewegen;
aan betere balansen, dus ook vooral aan die, tot wetenschappe-
lijke onderzoekingen bestemd, zijn deze spillen messen met naar
boven gekeerde scherpe kanten, op welke de ringen met de ha-
ken hangen. Het geldt als regel, ofschoon dit niet altijd strikt
noodzakelijk is, dat de bovenkanten der zij messen
met den onderkant van het middenmes in eene
regte 1 ij n moeten liggen, 't geen men gemakkelijk met
een dunnen draad onderzoeken kan, dien men aan de beide op-
hangspunten houdt en spant. De geheele evenaar zweeft met zijne
spil in het onderste gedeelte van het huisje en wel in de van
ouderen met gehard staal bekleede ronde gaten of pannen,
welke zich daarin bevinden; tevens heeft het huisje, dat aan eenen