Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
De
wrij vers.
332
aangebragt, die zich met de liand gemakkelijk laat omdraaijen,
b. Ilet tweede stuk der electriseei-machine is de w r ij f t o e-
31 e 1 of de w r ij v e r s. Op twee zuiver glad geschaafde plankjes
van ruim twee duim breedte en zoo lang, dat zij een derde korter
zijn dan de halve middellijn der glazen schijf, wordt aan de eene
zijde zacht leder gelijmd, welks mwste zijde naar buiten
gekeerd is 1). De ruggen der plankjes worden met bladtin over-
trokken, en van onderen wordt aan ieder eene veerkrachtige
strook geel koper geschroefd. Bij dure machines zijn deze ko-
peren veêren aan een metalen kogel bevestigd, die op een glazen
voet rust. Eij goedkoopere machines zijn zij onder de schijf
onmiddellijk aan het onderstel geschroefd; de door haar gedra-
gene plankjes bevinden zich, het eene voor de schijf, het andere
er achter, juist tegenover het eerste. Door eene schroef kan
mengde vecren digter bij elkander brengen, en de wrijvers druk-
ken dan sterker tegen de schijf. Aan de zijde, waarheen de
schijf gedraaid wordt, is aan de plankjes zij den taf aange-
bragt 2), dat de verbreiding der electriciteit van het glas in de
lucht moet verhinderen. Nog wordt het leder met zijden stof
overtrokken, die aan de randen der plankjes gelijmd wordt; deze
stof moet met het Kien mayersche amalgama, dat bij
iederen instrumentmaker te verkrijgen is, worden ingewreven.
Dit is een tot poeder gebragt metaalmengsel van tin, zink en
kwik, en wordt ingewreven nadat het leder met een weinig reu-
zel of kaarsvet is besmeerd. De glazen schijf wrijft bij gevolg
tegen eene metaalvlakte.
1) Beter is het deze plankjes van 3 tot 5 duim breedte te nemen, en
het leder er niet op te lijmen, maar ze eerst te bedekken met 2 k 3
lagen draden van de beste wol, die regt uitgestrekt nevens elkaar
daarop worden gelegd, dan het leder daarover heen te spannen en
alleen op den rand van het plankje vast te lijmen. Lu,
2) Deze zijden lappen dienen, als men er in een niet volstrekt
droogen dampkring eenige dienst van hebben zal, vooraf met lijnolie
doortrokken en dan gedroogd te worden. Ln.