Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
281
wordt het door dezen aangetrokken en blijft er aan hangen.
Wil men deze proef herhalen, dan moet telkenmale het papier
vooraf op nieuw verwarmd worden.
Toont de voorgaande proef dat een geëlectriseerd ligchaam
ligte ligchaampjes aantrekt, zoo leert de pas genomene proef
dat ook omgekeerd een geëlectriseerd ligchaam door een niet ge-
ëlectriseerd ligchaam aangetrokken wordt. De aantrekking is
wederkeerig en diensvolgens geldt de
"Wet: Een electrisch en eenniet electrisch
ligchaam trekken elkander aan.
155. De electrische vonk. Deelec-
Proef (U In eene verwarmde kamer of bij helder warm ^"^che
weder wrijft men des avonds in het donker eene pijp lak
met eene wollen stof; terwijl men ze met de eene hand vast-
houdt, sluit men de andere en brengt den knokkel van een
der vingers bij de pijp lak. Tusschen den knokkel en het lak
zal zich eene vonk vertoonen, die met een zwak geruisch, een
knappen of knetteren, gepaard gaat. Ook bij dag kan
men uit lak vonken verkrijgen; doch alsdan behoort er grootere
oplettendheid en oefening toe om ze waar te nemen.
Proef b. Een kwart vel schrijfpapier wordt op
de kagchel sterk verwarmd en dan op eene tafel, even als de
vroeger gebruikte strook papier, met gomelastiek gewreven. Zit
het papier op de tafel vast, dan is het electrisch geworden;
zoo niet, dan moet men het op nieuw verwarmen en wrijven.
Als men het nu van de tafel lostrekt, dan verneemt men een
zeer duidelijk knetteren. Brengt men daarop den knokkel van
een vinger eenigzins snel bij het midden van het blad papier,
dan ziet men eene ook bij dag duidelijk w^aameembare vonk ont-
staan , in eene zeer drooge en warme kamer reeds op twee duim
afstands. Minder goed gelukt de proef, wanneer men het pa-
pier verwarmt door het boven eene spirituslamp heen en weer
te bewesren.