Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
256
vlam gloeijend heeft gemaakt en langzaam laten bekoelen, dat
dus geenei'lei magnetische verschijnselen toont, wordt met zijn
benedeneinde boven ijzervijlsel
Fig. HO. j j
of zeer kleine stukjes ijzerdi-aad
gehouden. Van boven of van
ter zijde brengt men de eene
pool van een m a g n e et bij
het boveneinde van het ijzer-
draad, terwijl men hem niet
zoo nabijbrengt dat hij het aanraakt, maar eene tusschenruimte
laat. Om hiervan zeker te zijn, kan men tusschen den magneet
en het ijzerdraad een stukje papier of een dun plankje brengen,
waardoor men dan ook nog het voordeel verkrijgt, dat men het
ijzerdraad niet met de hand behoeft vast te houden. Het onder-
ste einde van het ijzerdraaad zal nu ijzervijlsel aantrekken. Dit
zou het geval niet kunnen zijn, indien er in het ijzer geen
magnetismus voorhanden ware, dat de aantrekking uitoefende.
Daar het zich te voren niet vertoonde, zoo moet het door de
nabijheid van den magneet opgewekt zijn. Doch
door den magneet is aan het ijzer geenszins magnetis-
mus, in den eigenlijken zin des woords, medegedeeld; men
verwijdere slechts den magneet weder, en het vijlsel zal terstond
afvallen; buitendien was er immers eene tusschenruimte tusschen
den magneet en het ijzer. Zoo echter het ijzer van buiten af
geen magnetismus ontvangen en toch magnetische verschijnselen
getoond heeft, moet er in het ijzer natuurlijk mag-
netismus voorhanden zijn.
Proef b. Aan de eene pool van een magneet hange men
een goed uitgegloeid stuk ijzerdraad;
hierin wordt door de nabijheid van
den magneet magnetismus opgewekt,
en het draagt een kleiner stuk van het
zelfde draad. Door het magnetismus
van het eerste stuk wordt het tweede
Fig. 141.