Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
242
steenen, zonder eenigen grond, wonderbare geneeskracht
toe, stiet ze tot poeder en gebmikte ze tot pleisters of gaf ze
aan de zieken in, om ongesteldheden der maag, kropgezwellen
of hoofdpijn te genezen. In dien tijd verhaalden de zeevaarders
ook van den magneetberg, een berg op een in het noor-
den gelegen eiland, die, zeide men, geheel uit niagneetsteenen
bestond en reeds op den afstand van eenige mijlen alle ijzeren
bouten en krammen uit de naderende schepen trok, zoodat de
vaartuigen uit elkander vielen en de bemanning moest omkomen.
Wijd verbreid was in Europa het sprookje, dat de ijzeren dood-
kist van M O h a m e d te Medina in de moskee van den pro-
feet door twee sterke magneten werd opgehouden, zoodat zij
geen van beiden aanraakte, maar tusschen beiden vrij in de lucht
zweefde. Doch de kist heeft van den beginne af, gelijk nog he-
den ten dage, op een mum-werk van zwarte steenen gestaan,
dat door twee zuilen gedragen wordt.
De magneetsteenen zijn ijzerertsen, die uit ijzer en zuurstof
bestaan; zij bevinden zich in den Spitzberg aan den Harz en in
het Erzgebergte, maar bijzonder in de ijzermijnen van Noorwegen
en in den magneetberg van het Mdden-Oeralgebergte. Men
noemt deze in de natuur voorkomende magneten n a t u u r 1 ij k e
magneten, en onderscheidt ze van de k u n s tmagneten , die
men van staal bereidt. Voor de volgende proeven is een stalen
magneet van eene grootte naar verkiezing toereikend, en reeds
is een magnetisch vuurslag voldoende, of zulk een magneet, als
gewoonlijk bij het magnetisch speeltuig, vischjes of scheepjes,
gevoegd wordt, hoewel natuurlijk de verschijnselen des te zigt-
baarder worden, naarmate de magneet sterker is.
de magnetische aantrekking.
Aantrek- 126. Aantrekking van ijzer door een magneet,
kingvan Proef. Een stukje ijzerdraad (eene stalen veêr, een
Ijzer, jjgjjjg sleutel of spijker) worde aan het eene einde van een dun-